Gezegenimizin en derin noktalar\u0131 dendi\u011finde akla hemen Mariana \u00c7ukuru veya Baykal G\u00f6l\u00fc gelse de, bilim d\u00fcnyas\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fc \u015fu s\u0131ralar Kongo Nehri\u2019nin Atlantik Okyanusu\u2019yla bulu\u015ftu\u011fu noktadaki korkutucu sualt\u0131 u\u00e7urumunda. Nil\u2019in ard\u0131ndan Afrika\u2019n\u0131n en uzun ikinci nehri olan Kongo, 220 metrelik devasa derinli\u011fiyle halihaz\u0131rda \u201cd\u00fcnyan\u0131n en derin nehri\u201d rekorunu elinde tutuyor. Ancak as\u0131l b\u00fcy\u00fck gizem, nehrin okyanus taban\u0131ndaki ak\u0131lalmaz uzant\u0131s\u0131nda sakl\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, nehrin Atlantik\u2019e d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc noktada 21 metre derinlikten ba\u015flay\u0131p okyanusun karanl\u0131k sular\u0131na do\u011fru 1.100 metreyi a\u015fan devasa bir \u201cKongo Sualt\u0131 Kanyonu\u201d bulundu\u011funu ortaya koyuyor. 280 kilometre boyunca uzanan bu kanyona, derin deniz yelpazesi formunda 220 kilometrelik dev bir alan daha ekleniyor. Uzmanlar, bu gizemli b\u00f6lgede on milyonlarca y\u0131ll\u0131k jeolojik bir tarihe tan\u0131kl\u0131k eden, yakla\u015f\u0131k 0,7 milyon kilometrek\u00fcpl\u00fck devasa bir tortul kaya\u00e7 birikimi oldu\u011funu belirtiyor.<\/p>\n\n\n\n
2021 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen g\u00fcncel \u00f6l\u00e7\u00fcmler ise kanyonun \u00e7ok katmanl\u0131, \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc bir yap\u0131s\u0131 oldu\u011funu kan\u0131tlad\u0131. B\u00f6lgede V \u015feklinde iki devasa \u00e7ukurluk ke\u015ffedildi:<\/p>\n\n\n\n
Kongo a\u011fz\u0131n\u0131 gezegenin en az ke\u015ffedilmi\u015f, en zorlu b\u00f6lgelerinden biri yapan as\u0131l detay ise b\u00f6lgedeki vah\u015fi \u00e7amur ve tortu ak\u0131nt\u0131lar\u0131. Saniyede 3,5 metre gibi muazzam bir h\u0131za ula\u015farak y\u00fczlerce kilometreye yay\u0131lan bu ak\u0131nt\u0131lar, adeta s\u0131v\u0131 beton k\u0131vam\u0131nda ilerliyor. Kil, kum ve \u00e7amurun birbirine kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bu y\u00fcksek enerjili k\u00fctle, hem deniz taban\u0131n\u0131 a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131yor hem de b\u00f6lgeden ge\u00e7en sualt\u0131 ileti\u015fim kablolar\u0131 ile bilimsel sens\u00f6rleri par\u00e7alayarak ciddi tahribat yarat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n asla ula\u015famad\u0131\u011f\u0131 zifiri karanl\u0131k ve ezici bir y\u00fcksek bas\u0131n\u00e7 alt\u0131ndaki bu kanyon, zorlu ko\u015fullara m\u00fckemmel uyum sa\u011flam\u0131\u015f k\u00f6r bal\u0131klara ve son derece tuhaf deniz canl\u0131lar\u0131na ev sahipli\u011fi yap\u0131yor. Bilim insanlar\u0131na g\u00f6re; bu hidrotermal kaynak benzeri ekstrem ekosistemleri incelemek, gelecekte d\u00fcnya d\u0131\u015f\u0131 ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 (biyosfer) ve uzaydaki potansiyel ya\u015fam formlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zebilmek ad\u0131na \u00e7ok kritik bir zemin haz\u0131rl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n