Amerika Birle\u015fik Devletleri Ulusal Okyanus ve Atmosfer \u0130daresi, El Ni\u00f1o’nun Temmuz-Eyl\u00fcl d\u00f6nemi ve sonras\u0131nda geli\u015fme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fczde 50 ila y\u00fczde 60 aras\u0131nda oldu\u011funu \u00f6ng\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n
Amerika Birle\u015fik Devletleri Ulusal Okyanus ve Atmosfer \u0130daresi (NOAA) El Ni\u00f1o’nun Temmuz-Eyl\u00fcl d\u00f6nemi ve sonras\u0131nda geli\u015fme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fczde 50 ila y\u00fczde 60 aras\u0131nda oldu\u011funu s\u00f6yledi. La Ni\u00f1a’dan ENSO-n\u00f6tr’e ge\u00e7i\u015fin ise \u015eubat-Nisan aylar\u0131nda y\u00fczde 60 olas\u0131l\u0131kla ger\u00e7ekle\u015fmesi bekleniyor.<\/p>\n\n\n\n
El Ni\u00f1o’nun bu y\u0131l a\u015f\u0131r\u0131 hava olaylar\u0131na ve rekor seviyelere ula\u015fan s\u0131cakl\u0131klara yol a\u00e7ma ihtimali g\u00fcndeme gelirken uzmanlar, El Ni\u00f1o’nun y\u0131l sonuna do\u011fru olu\u015fabilece\u011fi konusunda uyar\u0131da bulunuyor. Bu k\u00fcresel s\u0131cakl\u0131klar\u0131n rekor seviyelere y\u00fckselebilece\u011fi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 beraberinde getiriyor. <\/p>\n\n\n\n
Ancak NOAA, y\u0131l\u0131n erken d\u00f6neminde yap\u0131lan tahminlerin do\u011frulu\u011funun daha d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131 nedeniyle model belirsizli\u011finin “\u00f6nemli” olmaya devam etti\u011fi konusunda da uyar\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
El Ni\u00f1o ve La Ni\u00f1a, Pasifik Okyanusu’nda d\u00fcnya genelindeki havay\u0131 etkileyen iki z\u0131t iklim ko\u015fulu. Pasifik’teki ticaret r\u00fczgarlar\u0131 do\u011fudan bat\u0131ya do\u011fru esme e\u011filiminde olup s\u0131cak y\u00fczey sular\u0131n\u0131 Bat\u0131 Pasifik’e do\u011fru itiyor. \u0130spanyolca ‘o\u011flan’ anlam\u0131na gelen El Ni\u00f1o, bu r\u00fczgarlar zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131nda veya tersine d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde Do\u011fu Pasifik’teki sular\u0131 normalden daha s\u0131cak hale getirdi\u011finde meydana geliyor. La Ni\u00f1a (k\u0131z) d\u00f6nemlerinde, do\u011fudan bat\u0131ya esen ticaret r\u00fczgarlar\u0131 g\u00fc\u00e7leniyor ve s\u0131cak sular\u0131 Avustralya ve G\u00fcneydo\u011fu Asya k\u0131y\u0131lar\u0131na do\u011fru daha bat\u0131ya itiyor. Bu durum, so\u011fuk suyun okyanusun derinliklerinden yukar\u0131 do\u011fru y\u00fckselmesine neden oluyor; \u00f6zellikle Amerika k\u0131tas\u0131nda deniz y\u00fczeyi s\u0131cakl\u0131klar\u0131n\u0131 ortalama olarak daha so\u011fuk hale getiriyor. El Nino, kabaca her iki ila yedi y\u0131lda bir, d\u00fczensiz olarak meydana geliyor ve genellikle yakla\u015f\u0131k bir y\u0131l s\u00fcr\u00fcyor ancak daha uzun s\u00fcre de devam edebiliyor. Bunu genellikle La Ni\u00f1a izliyor.<\/p>\n\n\n\n
\u0130ngiltere’deki Ulusal Atmosfer Bilimi Merkezi’nde iklim bilimci olan Kieran Hunt, “El Ni\u00f1o, \u00e7o\u011fu tropik b\u00f6lgede ya\u011f\u0131\u015flar\u0131 bast\u0131rma e\u011filiminde” diyor ve ekliyor: “Bu di\u011fer her \u015fey e\u015fit oldu\u011funda Asya, Afrika ve G\u00fcney Amerika musonlar\u0131n\u0131n normalden daha kuru oldu\u011fu anlam\u0131na geliyor. Bu ayn\u0131 zamanda ABD’nin g\u00fcneyinde, Peru’da, Arjantin’de, G\u00fcney Avrupa’da, Kenya’da ve Uganda’da artan ya\u011f\u0131\u015flar ve zaman zaman ya\u015fanan sel bask\u0131nlar\u0131yla da ba\u011flant\u0131l\u0131”.<\/p>\n\n\n\n
El Ni\u00f1o, tropik b\u00f6lgelerdeki s\u0131cak hava dalgalar\u0131n\u0131 da yo\u011funla\u015ft\u0131rabiliyor; bu nedenle El Ni\u00f1o y\u0131llar\u0131 genellikle kay\u0131tlardaki en s\u0131cak y\u0131llar aras\u0131nda yer al\u0131yor. Baz\u0131 meteorologlar, tipik bir El Ni\u00f1o olay\u0131n\u0131n k\u00fcresel ortalama s\u0131cakl\u0131kta ge\u00e7ici olarak 0,1-0,2\u2103’lik bir art\u0131\u015fa neden oldu\u011funu tahmin ediyor. Bu k\u00fcresel y\u00fczey s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sanayi \u00f6ncesi seviyelere k\u0131yasla yakla\u015f\u0131k 1,3-1,5\u00b0C art\u0131ran insan yap\u0131m\u0131 iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin tetikledi\u011fi s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015flar\u0131 kadar \u00f6nemli arz etmiyor.<\/p>\n\n\n\n
Meteorologlar 75 y\u0131l boyunca El Nino ve La Ni\u00f1as’\u0131 hesaplarken \u00fc\u00e7 tropikal Pasifik b\u00f6lgesindeki s\u0131cakl\u0131klar\u0131n normale g\u00f6re farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131na bak\u0131yordu. El Ni\u00f1o normalden 0,5 santigrat derece daha s\u0131cakt\u0131 ve La Ni\u00f1a da ayn\u0131 miktarda normalden daha so\u011fuktu; bu 30 y\u0131ll\u0131k ortalamalara dayan\u0131yordu. Ancak \u0131s\u0131y\u0131 hapseden gazlar gezegeni \u0131s\u0131tmaya devam ettik\u00e7e bilim insanlar\u0131n “normal” olarak kabul etti\u011fi \u015feyler de s\u00fcrekli de\u011fi\u015fiyor. Bu nedenle NOAA ge\u00e7en aydan itibaren s\u0131cakl\u0131klar\u0131 D\u00fcnya’n\u0131n tropik b\u00f6lgelerinin geri kalan\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131ran yeni bir endeks olu\u015fturdu.<\/p>\n\n\n\n
Son zamanlarda eski ve yeni y\u00f6ntemler aras\u0131ndaki fark yar\u0131m dereceye kadar \u00e7\u0131kt\u0131 ve NOAA’n\u0131n Jeofiziksel Ak\u0131\u015fkan Dinami\u011fi Laboratuvar\u0131’nda meteorolog olan Nat Johnson’a g\u00f6re “bu bile etki yaratmaya yetiyor”. Johnson, bunun muhtemelen eski sisteme g\u00f6re birka\u00e7 La Ni\u00f1o ve daha az El Ni\u00f1o anlam\u0131na gelece\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde. Woodwell \u0130klim Ara\u015ft\u0131rma Merkezi’nden Jennifer Francis ise “El Ni\u00f1o geli\u015fti\u011finde muhtemelen yeni bir k\u00fcresel s\u0131cakl\u0131k rekoru k\u0131raca\u011f\u0131z” diyor.<\/p>\n\n\n\n
Haber Saati:03.03.2026,17.20<\/p>\n\n\n\n