10.03.2026 16:18<\/p>\n\n\n\n
\u0130klim krizi nedeniyle kandaki bikarbonat artarken, kemik sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kritik olan kalsiyum ve fosfor seviyeleri d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n
\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi denince akla genellikle eriyen buzullar ve y\u00fckselen deniz seviyeleri gelse de, yeni bir ara\u015ft\u0131rma gezegenin tahribat\u0131n\u0131n v\u00fccudumuzu do\u011frudan ve derin bir \u015fekilde etkiledi\u011fini ortaya koydu.<\/p>\n\n\n\n
Air Quality, Atmosphere & Health dergisinde yay\u0131mlanan \u00e7al\u0131\u015fma, atmosferdeki karbondioksit yo\u011funlu\u011funun art\u0131\u015f\u0131yla insan iskeletinin alarm verici bir h\u0131zla zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n
Kalsiyum ve fosfor seviyelerinin d\u00fc\u015f\u00fcyor<\/strong><\/p>\n\n\n\n Avustralyal\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar Alexander Larcombe ve Phil Bierwirth, 1999 ile 2020 aras\u0131nda ABD’deki yeti\u015fkinlerin kan verilerini inceledi.<\/p>\n\n\n\n Ara\u015ft\u0131rma, kandaki karbondioksit yan \u00fcr\u00fcn\u00fc olan bikarbonat seviyesinin bu 20 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7te y\u00fczde 7 oran\u0131nda artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirledi. Bu art\u0131\u015f, atmosferdeki karbondioksit y\u00fckseli\u015fiyle do\u011frudan paralellik g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n Kandaki bikarbonat artarken, kemik sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kritik olan kalsiyum ve fosfor seviyelerinin d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6zlemlendi.<\/p>\n\n\n\n Kandaki karbon konsantrasyonu normalin \u00fczerine \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda, v\u00fccut bu dengesizli\u011fi gidermek i\u00e7in kemiklerdeki kalsiyum ve fosforu “feda ederek” daha fazla karbondioksit absorbe etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Normalde kemikler bu besinleri birka\u00e7 hafta i\u00e7inde geri kazanabilir. Ancak y\u00fcksek karbon seviyeleri “yeni normal” haline geldi\u011fi i\u00e7in v\u00fccut kalsiyumu geri kazanam\u0131yor ve net bir mineral kayb\u0131 ya\u015fan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n \u0130nsan fizyolojisi de\u011fi\u015fiyor<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u0130nsan fizyolojisi, evrimsel s\u00fcrecinin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc stabil bir atmosferik karbondioksit seviyesiyle ge\u00e7irdi. Ancak son 25 y\u0131lda hava kirlili\u011findeki art\u0131\u015f, kemiklerimizi bu duruma uyum sa\u011flamaya zorluyor.<\/p>\n\n\n\n Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n uyar\u0131s\u0131 net:<\/p>\n\n\n\n “\u0130nsan fizyolojisi son 25 y\u0131lda istikrarl\u0131 bir \u015fekilde de\u011fi\u015fti. Mevcut trendler devam ederse, karbon seviyeleri 50 y\u0131l i\u00e7inde sa\u011fl\u0131kl\u0131 kabul edilen s\u0131n\u0131r\u0131n en u\u00e7 noktas\u0131na ula\u015facak; kalsiyum ve fosfor ise kabul edilebilir minimum seviyelerin alt\u0131na inecek.”<\/p>\n\n\n\n Bu durumun uzun vadeli fizyolojik etkileri hen\u00fcz tam olarak \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f de\u011fil, ancak bilim insanlar\u0131 nefes alan her insan\u0131 etkileyen bu iskelet zay\u0131flamas\u0131n\u0131n acilen dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini vurguluyor.<\/p>\n\n\n\n