{"id":2604,"date":"2026-03-13T13:21:03","date_gmt":"2026-03-13T10:21:03","guid":{"rendered":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/?p=2604"},"modified":"2026-03-13T13:21:03","modified_gmt":"2026-03-13T10:21:03","slug":"roma-hamamindan-modern-muzeye-sidede-arif-mufid-mansele-saygi-durusu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/?p=2604","title":{"rendered":"Roma Hamam\u0131ndan Modern M\u00fczeye: Side&#8217;de Arif M\u00fcfid Mansel&#8217;e Sayg\u0131 Duru\u015fu"},"content":{"rendered":"\n<p>Antalya M\u00fczesi tadilat nedeniyle kapal\u0131. Ancak Side Antik Kenti\u2019nde ge\u00e7en y\u0131l tadilat\u0131 tamamlanan Arif M\u00fcfid Mansel Arkeoloji M\u00fczesi tarihseverleri ve klasik filologlar\u0131 heyecanland\u0131ran buluntular\u0131, olduk\u00e7a modern bir sergilemeyle sunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Antalya\u2019n\u0131n Side Yar\u0131madas\u0131, sadece bir tatil beldesi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda Anadolu arkeolojisinin g\u00f6rkemli a\u00e7\u0131k hava m\u00fczelerinden. M\u00d6 7. y\u00fczy\u0131ldan itibaren Pamphylia b\u00f6lgesinin \u00f6nemli liman kentlerinden Side\u2019de (Sidecede nar anlam\u0131na geliyor) bug\u00fcn antik kent ve g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam bir arada devam ediyor. Bu \u00f6zelli\u011fiyle isteyenin sadece kafelerde oturup, deniz kenar\u0131nda do\u011fan\u0131n tad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karabilece\u011fi; isteyenin de M\u00fczeKart\u2019\u0131 ile antik kentte agora, tiyatro (\u015fu s\u0131ralar tadilatta), Artemis ve Apollon tap\u0131naklar\u0131n\u0131 g\u00f6rebilece\u011fi harika bir g\u00fcn vaat ediyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcstelik uzun s\u00fcredir tadilattaki Side M\u00fczesi bir y\u0131l kadar \u00f6nce, Arif M\u00fcfid Mansel Arkeoloji M\u00fczesi ismiyle yeniden a\u00e7\u0131ld\u0131. Bu isim \u00f6nemli bir onurland\u0131rma yaz\u0131t\u0131 asl\u0131nda. 1905 do\u011fumlu Ordinary\u00fcs Profes\u00f6r Dr. Arif M\u00fcfid Mansel, hayat\u0131n\u0131 Side\u2019yi kumlar\u0131n aras\u0131ndan \u00e7\u0131karmaya adayan bir klasik filolog ve arkeolog. Berlin \u00dcniversitesi\u2019nde ald\u0131\u011f\u0131 e\u011fitimle T\u00fcrkiye\u2019nin ilk \u201cklasik arkeolo\u011fu\u201d unvan\u0131n\u0131 alan ki\u015fi. Bir filolog olarak Mansel, Side\u2019de bulunan ve tam \u00e7\u00f6z\u00fclememi\u015f olan Sidece diline ait yaz\u0131tlar \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. \u015eimdi m\u00fczedeki bu yaz\u0131tlardan \u00e7ift dilli olanlar antik d\u00f6nemde \u201cbarbar\u201d (Yunanca konu\u015fmayan) olarak nitelendirilen Anadolu halklar\u0131n\u0131n, asl\u0131nda y\u00fcksek bir yaz\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ve geli\u015fmi\u015f bir dile sahip oldu\u011funu kan\u0131tlad\u0131. Ayr\u0131ca Side\u2019nin sadece bir Roma kenti de\u011fil, k\u00f6kl\u00fc bir Hitit-Luvi gelene\u011finin devam\u0131 oldu\u011funu d\u00fcnyaya ilan etti.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><em>Antik Roma Hamam\u0131ndan Modern Sergi Alan\u0131na<\/em>\u00a0veya\u00a0<em>Jale \u0130nan ve Mansel&#8217;in \u00d6ng\u00f6r\u00fcs\u00fc: Tarih \u0130\u00e7inde Tarih<\/em><\/h2>\n\n\n\n<p>Bu \u00fcnl\u00fc adam\u0131n ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan Side M\u00fczesi\u2019nin en b\u00fcy\u00fcleyici taraf\u0131, sergilenen eserler kadar sergilendi\u011fi mekan\u0131n kendisi. M\u00fcze, MS 2. y\u00fczy\u0131lda in\u015fa edilen bir Roma Agora Hamam\u0131\u2019n\u0131n i\u00e7inde yer al\u0131yor. 1950\u2019li y\u0131llar\u0131n sonunda Mansel ve asistan\u0131 (daha sonra T\u00fcrk arkeolojisinin annesi olarak an\u0131lacak) Jale \u0130nan, kaz\u0131lardan \u00e7\u0131kan dev heykellerin korunmas\u0131 i\u00e7in bu mekan\u0131 se\u00e7erler. Harabe halindeki Roma Hamam\u0131, 1959-1961 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda titiz bir restorasyon s\u00fcrecinden ge\u00e7er. 1962 y\u0131l\u0131nda kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7an bu yap\u0131, T\u00fcrkiye\u2019de bir k\u00f6y i\u00e7inde kurulan ilk m\u00fcze olma \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131rken, antik bir yap\u0131n\u0131n i\u015flevlendirilerek m\u00fczeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesinin de ilk ba\u015far\u0131l\u0131 \u00f6rneklerinden biri olur. Tabii m\u00fcze zamanla eskir ve restorasyona girer.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ve \u015fimdilerde restorasyon sonras\u0131 bu mekan, art\u0131k antik Roma hamam\u0131n\u0131n orijinal b\u00f6l\u00fcmlerini kullanarak ziyaret\u00e7ileri tematik ba\u015fl\u0131klar alt\u0131nda bir yolculu\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131yor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcze turu, antik hamam\u0131n avlusunda ba\u015fl\u0131yor. Bu b\u00f6l\u00fcm, Side\u2019nin kentsel dokusunu ve kaz\u0131 ser\u00fcvenini anlat\u0131yor. Bah\u00e7ede yer alan s\u00fctun ba\u015fl\u0131klar\u0131, frizler, Side Tiyatrosu\u2019ndan getirilen g\u00f6rkemli mimari par\u00e7alar. Hamam\u0131n frigidarium (so\u011fukluk) b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u201cTanr\u0131lar ve Kahramanlar Salonu\u201d olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f. \u00dcnl\u00fc \u00dc\u00e7 G\u00fczeller (Kharitler) heykeli bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn y\u0131ld\u0131z\u0131. Sidece ve Yunanca olarak \u00e7ift dilde yaz\u0131lm\u0131\u015f en \u00fcnl\u00fc par\u00e7a Artemis Adak Yaz\u0131t\u0131 sayesinde Sidecedeki \u015fah\u0131s isimleri ve dini terminoloji \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f. Side Liman\u0131\u2019ndaki g\u00fcmr\u00fck kurallar\u0131n\u0131 veya ticaret anla\u015fmalar\u0131n\u0131 i\u00e7eren ticari yaz\u0131tlar ise kentin ekonomik terimlerini g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a class=\"data-fancybox\" href=\"https:\/\/i.gazeteoksijen.com\/storage\/files\/images\/2026\/03\/12\/img-5883lk-4stg.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.gazeteoksijen.com\/storage\/files\/images\/2026\/03\/12\/img-5883lk-4stg.jpg\" alt=\"\"\/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">Eros lahti m\u00fczenin en \u00f6zel buluntular\u0131ndan.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Bir de buradaki Herakles heykelini g\u00f6r\u00fcn<\/h2>\n\n\n\n<p>Sudatorium (terleme odas\u0131) ve calidarium (s\u0131cakl\u0131k) b\u00f6l\u00fcmlerinde yer alan Herakles ve Hermes heykelleri \u00e7ok g\u00f6rkemli. \u00d6zellikle devasa boyutlardaki Herakles heykeli, ziyaret\u00e7ileri b\u00fcy\u00fcl\u00fcyor (Antalya M\u00fczesi kapal\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in bir s\u00fcre Yorgun Herakles heykelini g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Bu heykel onu aratm\u0131yor).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130mparator Hadrianus\u2019un sevgilisi kabul edilen ve gen\u00e7 ya\u015fta \u00f6len Antinous ad\u0131na yap\u0131lan bir di\u011fer heykel de d\u00f6neminin ihti\u015fam\u0131n\u0131 yans\u0131tan ve d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc Side ekol\u00fc ta\u015f i\u015f\u00e7ili\u011finin en zarif \u00f6rneklerinden.<br>Bu salonlardaki lahitler antik d\u00fcnyada ya\u015fam\u0131n sonras\u0131na dair inan\u00e7lara odaklan\u0131yor. \u00d6zellikle Eros\u2019lu lahit \u00e7ok g\u00f6rkemli. M\u00fcze bah\u00e7esindeki lahitler, \u00f6l\u00fc g\u00f6mme geleneklerinin sanata d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f hali. \u00dczerindeki mitolojik sahneler, o d\u00f6nemdeki inan\u00e7 sistemini ve s\u0131n\u0131f farklar\u0131n\u0131 anlat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00fcmismatik koleksiyonda ise Side\u2019nin kendi ad\u0131na bast\u0131\u011f\u0131 nar fig\u00fcrl\u00fc g\u00fcm\u00fc\u015f sikkeler, kentin antik d\u00fcnyadaki ekonomik g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve Akdeniz ticaretindeki rol\u00fcn\u00fc anlat\u0131yor. Bu nar fig\u00fcr\u00fc, Side\u2019nin Akdeniz ticaretindeki \u201cmarkas\u0131\u201d gibi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Mansel\u2019in 1975\u2019teki vefat\u0131na kadar s\u00fcren eme\u011fi, bug\u00fcn Side\u2019yi ziyaret eden binlerce insan\u0131n tarihle ba\u011f kurmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Onun att\u0131\u011f\u0131 temeller, Side\u2019nin sadece bir turizm destinasyonu de\u011fil, bir bilim ve sanat haf\u0131zas\u0131 olarak kalmas\u0131n\u0131 da garantiliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>13.03.2026,13.18<\/p>\n\n\n\n<p>Kaynak:<a href=\"https:\/\/gazeteoksijen.com\/yazarlar\/pinar-celikel\/sidenin-yeni-muzesi-bir-saygi-durusu-268579\">https:\/\/gazeteoksijen.com\/yazarlar\/pinar-celikel\/sidenin-yeni-muzesi-bir-saygi-durusu-268579<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Antalya&#8217;n\u0131n Side Antik Kenti&#8217;nde yenilenerek ziyarete a\u00e7\u0131lan Arif M\u00fcfid Mansel Arkeoloji M\u00fczesi, 2. y\u00fczy\u0131ldan kalma tarihi bir Roma hamam\u0131n\u0131n i\u00e7inde ziyaret\u00e7ilerini a\u011f\u0131rl\u0131yor. Yaz\u0131, T\u00fcrkiye&#8217;nin ilk klasik arkeolo\u011fu Mansel&#8217;in b\u00f6lgedeki \u00f6zverili \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131, antik &#8220;Sidece&#8221; dilinin k\u00f6kenlerini ve binlerce y\u0131ll\u0131k tarihle modern g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n Side&#8217;de nas\u0131l i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ti\u011fini okuyuculara sunuyor.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2605,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[825,964,965,969,968,967,966,971,970],"class_list":["post-2604","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turizm","tag-antalya","tag-arifmufidmansel","tag-arkeoloji","tag-gezirehberi","tag-kulturturizmi","tag-romahamami","tag-sideantikkenti","tag-sidemuzesi","tag-tarih"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/img-5883lk-4stg.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2604","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2604"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2604\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2606,"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2604\/revisions\/2606"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2605"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2604"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2604"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2604"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}