14.03.2026 20:25<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrk N\u00f6roloji Derne\u011fi, beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n gece uykuyla ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, “\u0130yi bir uyku, yaln\u0131zca daha iyi bir gece de\u011fil, daha iyi bir beyin ve daha iyi bir ya\u015fam demektir” uyar\u0131s\u0131nda bulundu<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrk N\u00f6roloji Derne\u011fi, 13 Mart D\u00fcnya Uyku G\u00fcn\u00fc dolay\u0131s\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, uykunun n\u00f6rolojik a\u00e7\u0131dan beynin en yo\u011fun \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerden biri oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n\n\n\n
A\u00e7\u0131klamada, uykunun telafi edilemez bir biyolojik ihtiya\u00e7 oldu\u011fu vurgulanarak g\u00fcn boyunca \u00f6\u011frenilen bilgilerin, ya\u015fanan duygusal deneyimlerin ve maruz kal\u0131nan stresin uyku s\u0131ras\u0131nda i\u015flendi\u011fi ifade edildi. Mesajda, \u201cNon-REM uykusu kal\u0131c\u0131 haf\u0131za olu\u015fumu ve sinaptik d\u00fczenleme i\u00e7in kritik rol oynarken, REM uykusu ise duygusal d\u00fczenleme ve yarat\u0131c\u0131l\u0131kla yak\u0131ndan ili\u015fkilidir\u201d denildi.<\/p>\n\n\n\n
A\u00e7\u0131klamada, son y\u0131llarda ke\u015ffedilen glimfatik sistemin, uyku s\u0131ras\u0131nda beynin adeta temizlik moduna ge\u00e7ti\u011fini ortaya koydu\u011fu, g\u00fcn i\u00e7inde biriken metabolik at\u0131klar\u0131n ve potansiyel n\u00f6rotoksik maddelerin bu s\u00fcre\u00e7te temizlendi\u011fi ifade edildi.<\/p>\n\n\n\n
Bu mekanizman\u0131n bozulmas\u0131n\u0131n, Alzheimer gibi n\u00f6rodejeneratif hastal\u0131klarla ili\u015fkili olabilece\u011fine dikkat \u00e7ekilen a\u00e7\u0131klamada, “Uyku yaln\u0131zca enerji toplamak de\u011fil, beynin kendini korumas\u0131 ve yenilemesi i\u00e7in zorunlu bir s\u00fcre\u00e7tir” de\u011ferlendirmesi yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n
\u0130nsomnia, uyku apnesi, huzursuz bacaklar sendromu ya da REM uykusu davran\u0131\u015f bozuklu\u011fu gibi s\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan uyku sorunlar\u0131n\u0131n yaln\u0131zca geceyi de\u011fil, g\u00fcnd\u00fcz ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131 da etkiledi\u011fine i\u015faret edilen a\u00e7\u0131klamada, kronik uyku yoksunlu\u011funun dikkat azalmas\u0131, karar verme g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc, duygudurum de\u011fi\u015fiklikleri ve hatta riskli davran\u0131\u015flarla ili\u015fkili oldu\u011fu, \u00f6zellikle REM uykusu davran\u0131\u015f bozuklu\u011fu gibi baz\u0131 durumlar\u0131n Parkinson hastal\u0131\u011f\u0131 ve di\u011fer n\u00f6rodejeneratif s\u00fcre\u00e7ler i\u00e7in erken uyar\u0131 i\u015fareti olabilece\u011fi vurguland\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Gece uykusunda r\u00fcyay\u0131 canland\u0131rma, ba\u011f\u0131rma, vurma gibi davran\u0131\u015flar\u0131n bu durumun belirtisi olabilece\u011fi, bu nedenle uyku sorunlar\u0131n\u0131n “basit bir \u015fikayet” olarak g\u00f6r\u00fclmemesi ve \u00f6nemli bir erken tan\u0131 f\u0131rsat\u0131n\u0131n ka\u00e7\u0131r\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fi dile getirildi.<\/p>\n\n\n\n
Ak\u015fam saatlerinde ekran \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na maruz kalman\u0131n, ge\u00e7 saatlere kadar aktif kalman\u0131n ve d\u00fczensiz ya\u015fam ritminin beynin biyolojik saatini bozdu\u011funa dikkat \u00e7ekilen a\u00e7\u0131klamada \u015fu ifadelere yer verildi:<\/p>\n\n\n\n
\u201cMelatonin salg\u0131s\u0131n\u0131n bask\u0131lanmas\u0131yla uykuya dalma s\u00fcresi uzamakta, uyku kalitesi d\u00fc\u015fmekte ve kronik bir uyku borcu olu\u015fmaktad\u0131r. Bu durum yaln\u0131zca bireysel bir sorun de\u011fil, ayn\u0131 zamanda toplumsal bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 meselesidir. D\u00fcnya Uyku G\u00fcn\u00fc\u2019n\u00fcn bu y\u0131lki temas\u0131 olan \u2018\u0130yi uyu, daha iyi ya\u015fa\u2019 bilimsel a\u00e7\u0131dan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmaktad\u0131r. Beynin optimal \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fabilmesi i\u00e7in d\u00fczenli ve kaliteli uyku \u015fartt\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Beynin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 gece ba\u015flar. Uyku s\u0131ras\u0131nda kurulan sinirsel ba\u011flant\u0131lar, temizlenen metabolik at\u0131klar ve yeniden dengelenen biyolojik ritimler, sabah uyand\u0131\u011f\u0131m\u0131zda kim oldu\u011fumuzu belirler. Uykuya ayr\u0131lan zaman, \u00fcretkenli\u011fin kayb\u0131 de\u011fil zihinsel berrakl\u0131\u011f\u0131n temelidir. Bu D\u00fcnya Uyku G\u00fcn\u00fc’nde kendinize k\u00fc\u00e7\u00fck ama g\u00fc\u00e7l\u00fc bir hediye verin, alarm\u0131n\u0131z\u0131 de\u011fil, \u00f6nceliklerinizi de\u011fi\u015ftirin. \u00c7\u00fcnk\u00fc iyi bir uyku, yaln\u0131zca daha iyi bir gece de\u011fil, daha iyi bir beyin ve daha iyi bir ya\u015fam demektir.”<\/p>\n\n\n\n