16.03.2026 19:19<\/p>\n\n\n\n
Samsun Ondokuz May\u0131s \u00dcniversitesi’nden (OM\u00dc) Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi \u00d6zg\u00fcr K\u0131l\u0131\u00e7, halsizlik, \u00e7abuk yorulma, sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesi gibi \u015fikayetlerin yan\u0131 s\u0131ra yutma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc \u00e7ekenlerinde demir eksikli\u011fi bulunabilece\u011fini belirterek, “Demir eksikli\u011finde bazen \u00e7ok farkl\u0131 belirtiler de kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabilir. Unutkanl\u0131k, konsantrasyon g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc ve yutma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc bunlardan baz\u0131lar\u0131d\u0131r. Hatta t\u0131pta pika dedi\u011fimiz toprak, buz veya deterjan gibi maddeleri yeme iste\u011fi bile demir eksikli\u011finin \u00f6nemli bir ipucu olabilir” dedi.<\/p>\n\n\n\n
Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi \u00d6zg\u00fcr K\u0131l\u0131\u00e7, halsizlik, \u00e7abuk yorulma, sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesi, t\u0131rnak k\u0131r\u0131lmas\u0131 ve \u00fc\u015f\u00fcme gibi s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan \u015fikayetlerin yan\u0131 s\u0131ra \u00f6zellikle yutma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc \u00e7eken hastalarda da demir eksikli\u011fi olabilece\u011fine dikkat \u00e7ekti; baz\u0131 durumlarda bu eksikli\u011fin Plummer-Vinson sendromu gibi beklenmedik tablolarla kendini g\u00f6sterebildi\u011fini ve erken tan\u0131 ile basit bir demir tedavisiyle \u015fikayetlerin k\u0131sa s\u00fcrede ortadan kalkabilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n
Demir eksikli anemisinin muhakkak bir hekim kontrol\u00fcyle y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi gerekti\u011fini belirten K\u0131l\u0131\u00e7, \u201cBir\u00e7ok ki\u015fi halsizlik ve benzeri \u015fik\u00e2yetlerin nedenini stres veya yo\u011funluk san\u0131yor. Oysa altta yatan sebep \u00e7o\u011fu zaman demir eksikli\u011fi olabiliyor. Demir eksikli\u011fi anemisi, dahiliye polikliniklerine ba\u015fvurular aras\u0131nda olduk\u00e7a s\u0131k g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131ndan biridir. Asl\u0131nda \u00f6nlenmesi ve tedavisi g\u00f6rece kolay bir durumdur. Ancak \u00e7o\u011fu zaman fark edilmedi\u011fi i\u00e7in hastalar\u0131n ya\u015fam kalitesini ciddi \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcrebilir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n
Toplum taraf\u0131ndan demir eksikli\u011fiyle ili\u015fkilendirilmedi\u011fi i\u00e7in s\u0131k fark edilmeyen belirtilerin de demir eksikli\u011finden kaynaklanabilece\u011fine dikkat \u00e7eken Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi K\u0131l\u0131\u00e7, “Demir eksikli\u011fi bir\u00e7ok ki\u015fide halsizlik, \u00e7abuk yorulma, sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesi ve t\u0131rnak k\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi \u015fik\u00e2yetlerle ortaya \u00e7\u0131kar. Bunun yan\u0131nda ba\u015f d\u00f6nmesi, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, \u00e7arp\u0131nt\u0131, nefes darl\u0131\u011f\u0131 ve solukluk da g\u00f6r\u00fclebilir. Baz\u0131 hastalarda t\u0131rnaklarda ka\u015f\u0131k \u015feklinde incelme, a\u011f\u0131z kenarlar\u0131nda \u00e7atlaklar ve dilde hassasiyet geli\u015febilir. Ancak bazen \u00e7ok daha farkl\u0131 belirtilerle de kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabilir. Unutkanl\u0131k, konsantrasyon g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc ve yutma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc bunlardan baz\u0131lar\u0131d\u0131r. Hatta t\u0131pta pika dedi\u011fimiz toprak, buz veya deterjan gibi maddeleri yeme iste\u011fi bile demir eksikli\u011finin \u00f6nemli bir ipucu olabilir. Bir hastam yutma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc \u015fik\u00e2yeti nedeniyle yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 ay boyunca farkl\u0131 doktorlara ba\u015fvurmu\u015ftu. Kulak, burun bo\u011faz (KBB) ve genel cerrahi ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok bran\u015f taraf\u0131ndan de\u011ferlendirilmi\u015fti. Sorununa bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunamay\u0131nca bana geldi. Yap\u0131lan tetkiklerde belirgin demir eksikli\u011fi saptad\u0131k. Demir eksikli\u011finin bazen Plummer-Vinson sendromu dedi\u011fimiz tabloya yol a\u00e7abildi\u011fini biliyoruz. Hastaya demir tedavisi ba\u015fland\u0131 ve k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde yutma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc tamamen d\u00fczeldi. Bu \u00f6rnek, demir eksikli\u011finin bazen beklenmedik belirtilerle ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fini g\u00f6steriyor\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Hastalar\u0131n herhangi bir \u015fik\u00e2yeti olmasa da rutin kan tahlilleri s\u0131ras\u0131nda demir depolar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu fark edebileceklerini ifade eden Dr. K\u0131l\u0131\u00e7, “Demir eksikli\u011fi temelde iki nedenle ortaya \u00e7\u0131kar ya v\u00fccuda yeterli demir al\u0131nm\u0131yordur ya da v\u00fccuttan demir kayb\u0131 vard\u0131r. Gebelikte bebe\u011fin geli\u015fimi i\u00e7in gerekli demir b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde annenin depolar\u0131ndan kar\u015f\u0131lan\u0131r ve bu nedenle anne adaylar\u0131nda eksiklik s\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00d6zellikle gen\u00e7 kad\u0131nlarda yo\u011fun adet kanamalar\u0131 zamanla demir depolar\u0131n\u0131 azaltabilir. K\u0131rm\u0131z\u0131 et t\u00fcketimi az olan ki\u015filerde, vegan ve vejetaryen beslenenlerde de demir eksikli\u011fi daha s\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ayr\u0131ca mide \u00fclseri, gastrit, ba\u011f\u0131rsak polipleri veya kolon kanseri gibi hastal\u0131klar kronik kan kayb\u0131na yol a\u00e7arak demir eksikli\u011fine neden olabilir. Aspirin ve baz\u0131 a\u011fr\u0131 kesicilerin uzun s\u00fcreli kullan\u0131m\u0131 da mide mukozas\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck kanamalara yol a\u00e7arak zamanla demir eksikli\u011fi olu\u015fturabilir. Bazen hastalar hi\u00e7bir \u015fik\u00e2yeti olmadan rutin kan tahlilleri s\u0131ras\u0131nda demir depolar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu \u00f6\u011frenir. Bu durumda ferritin dedi\u011fimiz ve demir depolar\u0131n\u0131 g\u00f6steren de\u011fer d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. B\u00f6yle durumlarda yaln\u0131zca demir ilac\u0131 vermek yeterli de\u011fildir; altta yatan nedenin mutlaka ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir. \u00d6zellikle Helicobacter pylori dedi\u011fimiz mide mikrobu ve \u00e7\u00f6lyak hastal\u0131\u011f\u0131 demirin ba\u011f\u0131rsaklardan emilimini bozarak demir eksikli\u011fine yol a\u00e7abilir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n
Demir eksikli\u011fi ya\u015fayan bireylerin k\u0131sa s\u00fcrede tedavilerinin yap\u0131larak sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na kavu\u015fabileceklerini belirten K\u0131l\u0131\u00e7, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu: \u201cDemir eksikli\u011finin tedavisi \u00e7o\u011fu zaman olduk\u00e7a basittir ve demir takviyesi ile k\u0131sa s\u00fcrede d\u00fczelme sa\u011flanabilir. Ancak tedavide yaln\u0131zca kan de\u011ferlerini d\u00fczeltmek yeterli de\u011fildir; eksikli\u011fe yol a\u00e7an nedenin de ortaya konmas\u0131 gerekir. \u00d6zellikle kad\u0131nlarda adet kanamalar\u0131 nedeniyle demir eksikli\u011fi ya\u015fayan gen\u00e7 kad\u0131nlarda, depolar dolduktan sonra tekrar eksilmemesi i\u00e7in adet g\u00fcnlerinde destek ama\u00e7l\u0131 demir takviyesi al\u0131nmas\u0131 faydal\u0131 olabilir. Ancak tedavinin dozu ve s\u00fcresi mutlaka hekim \u00f6nerisiyle belirlenmelidir. \u0130nsan v\u00fccudu bir eve benzer. Nas\u0131l ki demiri eksik bir in\u015faat sa\u011flam olmaz ve zamanla \u00e7\u00f6kerse, v\u00fccudunda yeterli demir bulunmayan bir insan da zamanla g\u00fc\u00e7ten d\u00fc\u015fer. Enerjisi azal\u0131r, performans\u0131 d\u00fc\u015fer ve ya\u015fam kalitesi belirgin \u015fekilde bozulur. Bu nedenle demir eksikli\u011fi basit gibi g\u00f6r\u00fcnse de ihmal edilmemesi gereken bir sa\u011fl\u0131k sorunudur. Erken fark edildi\u011finde tedavisi kolayd\u0131r ve hastalar\u0131n ya\u015fam kalitesini belirgin \u015fekilde art\u0131r\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n