{"id":3906,"date":"2026-03-27T14:09:34","date_gmt":"2026-03-27T11:09:34","guid":{"rendered":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/?p=3906"},"modified":"2026-03-27T14:09:34","modified_gmt":"2026-03-27T11:09:34","slug":"kariyer-seciminde-gizli-etken-kisilik-tipine-gore-hangi-meslek-one-cikiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/?p=3906","title":{"rendered":"\u201cKariyer Se\u00e7iminde Gizli Etken: Ki\u015filik Tipine G\u00f6re Hangi Meslek \u00d6ne \u00c7\u0131k\u0131yor?\u201d"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\"><strong>Bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar, kariyer se\u00e7imlerinin yaln\u0131zca yetenek ya da maddi beklentilerle \u015fekillenmedi\u011fini ortaya koyuyor. Yakla\u015f\u0131k 8 bin ki\u015fiyle ger\u00e7ekle\u015ftirilen kapsaml\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma, \u201ckaranl\u0131k\u201d ki\u015filik \u00f6zellikleri ta\u015f\u0131yan bireylerin baz\u0131 mesleklerden \u00f6zellikle uzak durdu\u011funu, baz\u0131 alanlarda ise daha yo\u011fun \u015fekilde yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kariyer yolculu\u011funda bizi hangi mesle\u011fe neyin itti\u011fi sorusu, uzun y\u0131llard\u0131r sadece yetenek ve ekonomik beklentiler \u00fczerinden a\u00e7\u0131klan\u0131yordu. Ancak&nbsp;<strong>Kopenhag \u00dcniversitesi&nbsp;<\/strong>ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n\u0131n Danimarka, Almanya ve ABD&#8217;yi kapsayan yeni \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, meslek se\u00e7iminin ard\u0131ndaki psikolojik perdeyi aralad\u0131. Ara\u015ft\u0131rma, ki\u015fili\u011fin &#8220;<strong>Karanl\u0131k Fakt\u00f6r\u00fc&#8221; (D Fakt\u00f6r\u00fc)<\/strong>&nbsp;olarak adland\u0131r\u0131lan ve manip\u00fclasyon, bencillik, sald\u0131rganl\u0131k gibi \u00f6zellikleri bar\u0131nd\u0131ran yap\u0131n\u0131n mesleki tercihler \u00fczerindeki belirleyici g\u00fcc\u00fcn\u00fc saptad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:25px\">KARANLIK K\u0130\u015e\u0130L\u0130K \u00d6ZELL\u0130KLER\u0130 (D FAKT\u00d6R\u00dc) NE ANLAMA GEL\u0130YOR?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Psikolojide son on y\u0131ld\u0131r \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan D Fakt\u00f6r\u00fc, bireyin kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 her ko\u015fulda ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne koyma e\u011filimini ifade ediyor. Bu fakt\u00f6r\u00fc y\u00fcksek olan bireyler; manip\u00fclasyon, etik d\u0131\u015f\u0131 davran\u0131\u015flar ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n haklar\u0131n\u0131 ihlal etme gibi e\u011filimler g\u00f6sterebiliyor. Ara\u015ft\u0131rma ekibinden psikolog Ingo Zettler, bu temel ki\u015filik \u00e7ekirde\u011finin bireylerin sadece g\u00fcnl\u00fck davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 de\u011fil, ya\u015fam boyu s\u00fcrecek mesleki rotalar\u0131n\u0131 da \u015fekillendirdi\u011fini vurguluyor.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:25px\">\u201cKARANLIK\u201d K\u0130\u015e\u0130L\u0130KLER SOSYAL MESLEKLERDE NEDEN ZORLANIYOR?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ara\u015ft\u0131rmada kullan\u0131lan ve meslekleri alt\u0131 temel kategoriye ay\u0131ran RIASEC modeli, \u00e7arp\u0131c\u0131 bir ger\u00e7e\u011fi ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. \u00d6\u011fretmenlik, hem\u015firelik, psikologluk ve terapistlik gibi do\u011frudan ba\u015fkalar\u0131na yard\u0131m etmeyi ve destek sunmay\u0131 hedefleyen &#8220;sosyal&#8221; meslekler, y\u00fcksek D puan\u0131na sahip bireyler i\u00e7in en az \u00e7ekici alanlar olarak belirlendi. Uzmanlar, bu durumun temel bir motivasyon uyumsuzlu\u011fundan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor. Ba\u015fkalar\u0131na konfor ve rehberlik sa\u011flamak, sadece kendi \u00e7\u0131kar\u0131na odaklanan bir ki\u015filik yap\u0131s\u0131 i\u00e7in do\u011fas\u0131 gere\u011fi itici bir i\u015f tan\u0131m\u0131 olu\u015fturuyor.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/media.cumhuriyet.com.tr\/Archive\/3d4ac783-b7b9-4922-ac06-a0ebeaf4f9e4.jpg\" alt=\"Image\"\/><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:25px\">G\u0130R\u0130\u015e\u0130MC\u0130L\u0130KTE K\u0130\u015e\u0130L\u0130K VE K\u00dcLT\u00dcR\u00dcN ETK\u0130S\u0130<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131, y\u00f6neticilik ve sat\u0131\u015f gibi &#8220;giri\u015fimci&#8221; rollerde ise daha karma\u015f\u0131k veriler sundu. Alman verilerinde, karanl\u0131k ki\u015filik \u00f6zelliklerine sahip bireylerin bu t\u00fcr rekabet\u00e7i ve y\u00fcksek profilli pozisyonlara daha fazla ilgi g\u00f6sterdi\u011fi saptan\u0131rken; Amerikan ve Danimarkal\u0131 \u00f6rneklemlerde bu ili\u015fki ayn\u0131 tutarl\u0131l\u0131kla g\u00f6zlenmedi. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bu durumu, k\u00fclt\u00fcrel farkl\u0131l\u0131klar\u0131n &#8220;karanl\u0131k&#8221; \u00f6zelliklerin mesleki ba\u015far\u0131 veya giri\u015fimcilikle nas\u0131l ili\u015fkilendirilece\u011fini de\u011fi\u015ftirebilece\u011fi \u015feklinde yorumluyor. Sanatsal mesleklerin de (tasar\u0131mc\u0131, m\u00fczisyen vb.) bu karakterler i\u00e7in sosyal meslekler kadar olmasa da nispeten daha az ilgi \u00e7ekici oldu\u011fu saptand\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:25px\">\u0130\u015eE ALIMDA K\u0130\u015e\u0130L\u0130K ANAL\u0130Z\u0130NE NE KADAR GEREK VAR?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bilim insanlar\u0131, elde edilen bu bulgular\u0131n i\u015fe al\u0131m ve kariyer rehberli\u011fi s\u00fcre\u00e7lerinde hayati \u00f6neme sahip oldu\u011funu belirtiyor. Kurumsal yap\u0131lar\u0131n etik ve ahlaki standartlar\u0131n\u0131 korumas\u0131 i\u00e7in, sadece aday\u0131n teknik becerilerine de\u011fil, ki\u015filik \u00f6zelliklerine de odaklanmas\u0131 gerekti\u011fi vurgulan\u0131yor. Ancak uzmanlar, bu t\u00fcr psikolojik \u00f6l\u00e7\u00fcmlerin asla tek ba\u015f\u0131na bir karar kriteri olmamas\u0131 gerekti\u011fini, di\u011fer verilerle desteklenen dikkatli bir de\u011ferlendirme s\u00fcrecinin par\u00e7as\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fini hat\u0131rlat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">27.03.2026 14:09<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kaynak:<a href=\"https:\/\/www.cumhuriyet.com.tr\/turkiye\/gazetemiz-cumhuriyet-dizi-dekorunun-tarihi-eser-olarak-muzeye-kaldirmasini-gundeme-getirmisti-tarihe-saygisizlik-meclis-e-tasindi-2489892\">https:\/\/www.cumhuriyet.com.tr\/turkiye\/gazetemiz-cumhuriyet-dizi-dekorunun-tarihi-eser-olarak-muzeye-kaldirmasini-gundeme-getirmisti-tarihe-saygisizlik-meclis-e-tasindi-2489892<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar, kariyer se\u00e7imlerinin yaln\u0131zca yetenek ya da maddi beklentilerle \u015fekillenmedi\u011fini ortaya koyuyor. Yakla\u015f\u0131k 8 bin ki\u015fiyle ger\u00e7ekle\u015ftirilen kapsaml\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma, \u201ckaranl\u0131k\u201d ki\u015filik \u00f6zellikleri ta\u015f\u0131yan bireylerin baz\u0131 mesleklerden \u00f6zellikle uzak durdu\u011funu, baz\u0131 alanlarda ise daha yo\u011fun \u015fekilde yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. Kariyer yolculu\u011funda bizi hangi mesle\u011fe neyin itti\u011fi sorusu, uzun y\u0131llard\u0131r sadece yetenek ve ekonomik beklentiler&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3907,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[1388],"class_list":["post-3906","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasam","tag-arastirmamesleklerpsikopati"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/cdd6e664-3332-4c6d-b62b-1db4db81e05e.webp","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3906","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3906"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3906\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3908,"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3906\/revisions\/3908"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3907"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3906"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3906"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3906"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}