Ya\u011fmur mevsimiyle birlikte yuvalar\u0131ndan \u00e7\u0131kan krali\u00e7e kar\u0131ncalar, yasa d\u0131\u015f\u0131 koleksiyon pazar\u0131n\u0131n hedefi haline geldi. Uzmanlar, bu ticaretin ekosistem i\u00e7in ciddi riskler ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 uyar\u0131s\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n
Kenya\u2019da ya\u011fmur mevsimiyle birlikte ortaya \u00e7\u0131kan kanatl\u0131 kar\u0131nca s\u00fcr\u00fcleri, yaln\u0131zca do\u011fal bir d\u00f6ng\u00fcn\u00fcn par\u00e7as\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda h\u0131zla b\u00fcy\u00fcyen yasa d\u0131\u015f\u0131 bir ticaretin de merkezinde yer al\u0131yor. \u00d6zellikle Rift Vadisi\u2019nde bulunan Gilgil kasabas\u0131 \u00e7evresinde binlerce kar\u0131nca yuvas\u0131ndan \u00e7\u0131kan s\u00fcr\u00fcler, ka\u00e7ak\u00e7\u0131lar\u0131n hedefi haline geldi.<\/p>\n\n\n\n
BBC\u2019nin aktard\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, \u00e7iftle\u015fme d\u00f6neminde yuvadan \u00e7\u0131kan kanatl\u0131 erkek kar\u0131ncalar krali\u00e7eleri d\u00f6llerken, bu s\u00fcre\u00e7 krali\u00e7e kar\u0131ncalar\u0131 yakalamak i\u00e7in en uygun zaman olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Toplanan krali\u00e7eler, koloni kurulumunu izlemek isteyen koleksiyonerlere sat\u0131lmak \u00fczere yasa d\u0131\u015f\u0131 yollarla pazarlan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6zellikle Afrika hasat\u00e7\u0131 kar\u0131ncas\u0131 olarak bilinen Messor cephalotes t\u00fcr\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fck ve k\u0131rm\u0131z\u0131 renkli krali\u00e7eleri, uluslararas\u0131 pazarda yo\u011fun talep g\u00f6r\u00fcyor. Karaborsada bir krali\u00e7e kar\u0131ncan\u0131n fiyat\u0131 220 dolara kadar \u00e7\u0131kabiliyor. Tek bir d\u00f6llenmi\u015f krali\u00e7enin onlarca y\u0131l ya\u015fayarak yeni bir koloni kurabilmesi, bu canl\u0131lar\u0131 daha da de\u011ferli hale getiriyor.<\/p>\n\n\n\n
Ka\u00e7ak\u00e7\u0131lar, organik materyallerin taramalarda zor tespit edilmesinden yararlanarak kar\u0131ncalar\u0131 posta yoluyla yurtd\u0131\u015f\u0131na g\u00f6nderebiliyor. Yerel arac\u0131lar ise yabanc\u0131 al\u0131c\u0131larla toplay\u0131c\u0131lar aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 kurarak bu ticaretin b\u00fcy\u00fcmesine katk\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Ge\u00e7en y\u0131l Naivasha\u2019da bir misafirhanede bulunan 5 bin canl\u0131 krali\u00e7e kar\u0131nca, ticaretin boyutunu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi. Ayr\u0131ca Nairobi\u2019deki havaliman\u0131nda 2 bin krali\u00e7e kar\u0131ncayla yakalanan bir ki\u015fi de dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n\n\n\n
Bilim insanlar\u0131, krali\u00e7e kar\u0131ncalar\u0131n tek ba\u015f\u0131na koloni kurabilmesi ve 50 ila 70 y\u0131l ya\u015fayabilen kolonilerin temelini olu\u015fturmas\u0131 nedeniyle bu kadar ilgi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtiyor.<\/p>\n\n\n\n
Uzmanlara g\u00f6re bu yasa d\u0131\u015f\u0131 ticaret, yaln\u0131zca ekonomik de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ekolojik bir risk olu\u015fturuyor. Krali\u00e7e kar\u0131ncalar\u0131n do\u011fadan toplanmas\u0131 kolonilerin \u00e7\u00f6kmesine neden olurken, farkl\u0131 b\u00f6lgelere ta\u015f\u0131nan t\u00fcrlerin do\u011faya ka\u00e7mas\u0131 halinde tar\u0131m ve do\u011fal denge \u00fczerinde y\u0131k\u0131c\u0131 etkiler yaratabilece\u011fi ifade ediliyor.<\/p>\n\n\n\n
Kenya\u2019da kar\u0131nca toplamak tamamen yasak olmasa da, bunun i\u00e7in \u00f6zel izin al\u0131nmas\u0131 ve yerel topluluklarla gelir payla\u015f\u0131m\u0131 yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Ancak yetkililer, bug\u00fcne kadar bu \u015fartlara uygun bir ba\u015fvuru yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.<\/p>\n\n\n\n
Uzmanlar, hen\u00fcz CITES listesinde yer almayan kar\u0131nca t\u00fcrleri i\u00e7in uluslararas\u0131 d\u00fczenlemelerin art\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini vurguluyor.<\/p>\n\n\n\n
29.03.2026,17.25<\/p>\n\n\n\n