Ya\u015f ilerledik\u00e7e baz\u0131 h\u00fccrelerde Y kromozomunun kayboldu\u011fu erkeklerde, kalp hastal\u0131\u011f\u0131, Alzheimer ve \u00e7e\u015fitli kanser t\u00fcrlerine yakalanma riskinin artt\u0131\u011f\u0131 belirlendi.<\/p>\n\n\n\n
Ya\u015f\u0131n b\u00fcy\u00fcmesiyle erkeklerdeki baz\u0131 h\u00fccrelerden Y kromozomu kayboluyor. Daha \u00f6nceleri Y kromozomundaki eksikli\u011finin sa\u011fl\u0131k \u00fczerinde etkili olmayaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyordu. Fakat son zamanlardaki \u00e7al\u0131\u015fmalar Y kromozom kayb\u0131n\u0131n ciddi hastal\u0131klara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. 60 ya\u015f\u0131ndaki erkeklerin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 40\u2019\u0131nda, 90 ya\u015f\u0131ndakilerin ise y\u00fczde 57\u2019sinde Y kayb\u0131 tespit ediliyor. Sigara ve \u00e7evresel toksinler bu kayb\u0131 daha da h\u0131zland\u0131r\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Y kromozomu b\u00fct\u00fcn h\u00fccrelerde ger\u00e7ekle\u015fmiyor; kaybedilen h\u00fccreler tekrar geri kazan\u0131lam\u0131yor. Bu durum v\u00fccutta Y kromozomsuz ve normal h\u00fccrelerden olu\u015fan bir mozaik yap\u0131 yarat\u0131yor. Deneyler sonucu Y’siz h\u00fccreler normal h\u00fccrelerden daha \u00e7abuk b\u00fcy\u00fcyor ve t\u00fcm\u00f6rlerde de \u00e7o\u011fald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n
Y kromozomu yaln\u0131zca erkek cinsiyetinin belirlenmesi ve sperm \u00fcretiminden sorumlu de\u011fildir. Y kromozomunda bulunan 51 protein kodlayan genin bir k\u0131sm\u0131 v\u00fccutta yayg\u0131n bi\u00e7imde ifade edilirken, baz\u0131lar\u0131 kanser bask\u0131lay\u0131c\u0131 \u00f6zellik g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n
Ayr\u0131ca Y kromozomu, protein \u00fcretmeyen ancak genlerin i\u015fleyi\u015fini d\u00fczenleyen \u00e7ok say\u0131da kodlamayan gen de i\u00e7eriyor. Bu genler, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin i\u015fleyi\u015fi ve kan h\u00fccrelerinin farkl\u0131la\u015fmas\u0131 gibi hayati s\u00fcre\u00e7lerde rol oynayabiliyor.<\/p>\n\n\n\n
Y kromozomu kayb\u0131 hastal\u0131k riskini art\u0131r\u0131yor<\/strong><\/p>\n\n\n\n Klinik ara\u015ft\u0131rmalar, Y kromozomu kayb\u0131n\u0131n kalp hastal\u0131klar\u0131, b\u00f6brek yetmezli\u011fi, Alzheimer ve baz\u0131 kanser t\u00fcrleriyle ili\u015fkili oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Almanya\u2019da 60 ya\u015f \u00fcst\u00fc erkeklerle yap\u0131lan geni\u015f \u00e7apl\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fmada, Y kromozomu kayb\u0131 y\u00fcksek olan bireylerde kalp krizi riskinin artt\u0131\u011f\u0131 belirlendi.<\/p>\n\n\n\n Bilim insanlar\u0131, COVID-19\u2019a ba\u011fl\u0131 \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131ndaki cinsiyet fark\u0131n\u0131n da k\u0131smen Y kromozomu kayb\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 olabilece\u011fini de\u011ferlendiriyor. Fareler \u00fczerinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen deneylerde ise Y kromozomu bulunmayan kan h\u00fccrelerinin ya\u015fa ba\u011fl\u0131 hastal\u0131klar\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve kalp fonksiyonlar\u0131n\u0131 olumsuz etkiledi\u011fi tespit edildi.<\/p>\n\n\n\n Bilim insanlar\u0131, Y kromozomunun DNA diziliminin tamamen \u00e7\u00f6z\u00fclmesiyle birlikte, hangi genlerin hangi sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131yla ili\u015fkili oldu\u011funu daha net ortaya koymay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor. Elde edilen bulgular, Y kromozomunun yaln\u0131zca \u00fcreme i\u015flevleriyle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; erkeklerde genel v\u00fccut sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da kritik bir rol \u00fcstlendi\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n 26.02.2026 12:22<\/p>\n\n\n\n