{"id":8165,"date":"2026-05-05T17:56:56","date_gmt":"2026-05-05T14:56:56","guid":{"rendered":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/?p=8165"},"modified":"2026-05-05T17:56:56","modified_gmt":"2026-05-05T14:56:56","slug":"mutfaktaki-sessiz-tehlike-gunde-bir-paket-cips-tuketimi-demans-riskini-artiriyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/?p=8165","title":{"rendered":"Mutfaktaki sessiz tehlike: G\u00fcnde bir paket cips t\u00fcketimi demans riskini art\u0131r\u0131yor!"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Bilim camias\u0131nda geni\u015f yank\u0131 uyand\u0131ran yeni bir \u00e7al\u0131\u015fma, g\u00fcnl\u00fck hayatta keyifle t\u00fcketilen at\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131klar\u0131n beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde ciddi derecede zararl\u0131 etkiler yaratabilece\u011fini ortaya koydu. Uzmanlar, beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131nda yap\u0131lacak k\u00fc\u00e7\u00fck bir de\u011fi\u015fikli\u011fin dahi bili\u015fsel i\u015flevlerde geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan tahribatlara neden olabilece\u011fi konusunda uyar\u0131larda bulunuyor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Avustralya\u2019daki&nbsp;<strong>Monash \u00dcniversitesi<\/strong>&nbsp;ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131, i\u015flenmi\u015f g\u0131dalar\u0131n t\u00fcketimi ile beyin i\u015flevleri aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131y\u0131 inceleyen kapsaml\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma ger\u00e7ekle\u015ftirdi.&nbsp;<strong>Alzheimer\u2019s &amp; Dementia<\/strong>&nbsp;dergisinde yay\u0131mlanan bulgular, modern beslenme d\u00fczeninde s\u0131k\u00e7a yer alan ultra i\u015flenmi\u015f \u00fcr\u00fcnlerin, \u00f6zellikle de cips gibi yayg\u0131n at\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131klar\u0131n, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden \u00e7ok daha ciddi bir risk bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koydu. Ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re, g\u00fcnl\u00fck beslenmede ultra i\u015flenmi\u015f g\u0131da oran\u0131n\u0131n yaln\u0131zca %10 oran\u0131nda artmas\u0131 bile, dikkat ve odaklanma becerilerinde \u00f6l\u00e7\u00fclebilir bir gerilemeye ve&nbsp;<strong>demans<\/strong>&nbsp;(bunama) geli\u015ftirme riskinde art\u0131\u015fa yol a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>D\u0130KKAT S\u00dcRES\u0130NDE G\u00d6ZLEMLENEB\u0130L\u0130R AZALMA<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ara\u015ft\u0131rma \u00e7er\u00e7evesinde, 2.100\u2019\u00fc a\u015fk\u0131n orta ya\u015fl\u0131 ve ileri ya\u015ftaki bireyin beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 ile bili\u015fsel performanslar\u0131 19 y\u0131l s\u00fcresince izlendi. Elde edilen bulgular, g\u00fcnl\u00fck olarak t\u00fcketilen ekstra bir paket cipsin, g\u00f6rsel dikkat ve i\u015flem h\u0131z\u0131 gibi \u00f6nemli beyin i\u015flevlerinde yava\u015flamaya yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koydu. Dr. Barbara Cardoso,&nbsp;<em>\u201cG\u0131dalar\u0131n i\u015flenme derecesi artt\u0131k\u00e7a, beynin odaklanma kapasitesi ayn\u0131 oranda azal\u0131yor\u201d<\/em>&nbsp;ifadeleriyle riskin boyutuna i\u015faret etti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zellikle g\u00f6rsel de\u011ferlendirme testlerinde kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n skorlar\u0131nda belirgin bir gerileme g\u00f6zlemlenirken, bunun demans\u0131n erken d\u00f6nem belirtilerinden biri olabilece\u011fi belirtiliyor. ABD Hastal\u0131k Kontrol ve \u00d6nleme Merkezleri (CDC) verilerine g\u00f6re, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz toplumunda t\u00fcketilen kalorilerin yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131n bu t\u00fcr i\u015flenmi\u015f g\u0131dalardan elde edilmesi, s\u00f6z konusu tehlikenin k\u00fcresel bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 krizine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/dumendenhaber.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/4fb2db47-0d31-43ad-a123-cb4aae79858c-1024x576.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-10978\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>SA\u011eLIKLI D\u0130YET B\u0130LE BUNU DURDURAMIYOR<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n en dikkat \u00e7ekici sonu\u00e7lar\u0131ndan biri, Akdeniz diyeti gibi sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme bi\u00e7imlerinin dahi ultra i\u015flenmi\u015f g\u0131dalar\u0131n (U\u0130G) olumsuz etkilerini dengeleyememesi oldu. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, birey ne kadar sebze ya da meyve t\u00fcketirse t\u00fcketsin, beslenme d\u00fczenine eklenen cips, dondurma veya haz\u0131r paketli \u00fcr\u00fcnlerin beyin \u00fczerindeki zararl\u0131 etkisinin s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ortaya koydu.<\/p>\n\n\n\n<p>U\u0130G olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lan bu \u00fcr\u00fcnler yaln\u0131zca ya\u011f ve \u015feker a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin olmakla kalm\u0131yor, ayn\u0131 zamanda evde yap\u0131lan yemeklerde bulunmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan koruyucular, yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lar ve em\u00fclgat\u00f6rler de i\u00e7eriyor. Dr. Cardoso\u2019ya g\u00f6re, beynin bili\u015fsel kayb\u0131 sadece \u201csa\u011fl\u0131kl\u0131 besinlerin eksikli\u011finden\u201d de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bu kimyasal bile\u015fenlerin sinir sistemi \u00fczerinde do\u011frudan olu\u015fturdu\u011fu etkilerden de kaynaklan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>YEN\u0130 \u00d6L\u00dcM NEDEN\u0130: T\u00dcT\u00dcN\u00dc GER\u0130DE BIRAKIP BA\u011eIMLILIK YARATIYOR<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan uzmanlar, ultra i\u015flenmi\u015f g\u0131dalar\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 olumsuz etkilerin art\u0131k sigaran\u0131n zararlar\u0131yla k\u0131yaslanabilecek d\u00fczeye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor. Dr. Van Tulleken ise bu t\u00fcr g\u0131dalar\u0131n d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda erken \u00f6l\u00fcmlerin ba\u015fl\u0131ca nedeni olarak t\u00fct\u00fcn\u00fc geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiriyor. Tulleken\u2019e g\u00f6re cips ve benzeri paketli \u00fcr\u00fcnler yaln\u0131zca kilo art\u0131\u015f\u0131na neden olmakla kalm\u0131yor, ayn\u0131 zamanda v\u00fccutta kronik iltihaplanmay\u0131 tetikleyerek \u00e7ok say\u0131da hastal\u0131\u011f\u0131n geli\u015fmesine zemin haz\u0131rl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Uzmanlar, bu t\u00fcr g\u0131dalar\u0131n \u201cba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yap\u0131c\u0131 maddeler\u201d s\u0131n\u0131f\u0131nda ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini savunuyor. Beynin \u00f6d\u00fcl mekanizmas\u0131n\u0131 harekete ge\u00e7irecek bi\u00e7imde form\u00fcle edilen bu \u00fcr\u00fcnlerin t\u00fcketimi artt\u0131k\u00e7a, bireylerin kendi beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 kontrol etme becerisinin de zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor. Bilim insanlar\u0131, demans ve bili\u015fsel gerilemenin \u00f6nlenebilmesi i\u00e7in g\u0131da etiketlerinin daha dikkatli incelenmesi ve end\u00fcstriyel i\u015flemden ge\u00e7mi\u015f g\u0131dalardan m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca uzak durulmas\u0131 gerekti\u011fini hat\u0131rlat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>05.05.2026 17:56<\/p>\n\n\n\n<p>Karde\u015f Haber:<a href=\"https:\/\/dumendenhaber.com.tr\/2026\/05\/05\/mutfaktaki-sessiz-tehlike-gunde-bir-paket-cips-tuketimi-demans-riskini-artiriyor\/\">https:\/\/dumendenhaber.com.tr\/2026\/05\/05\/mutfaktaki-sessiz-tehlike-gunde-bir-paket-cips-tuketimi-demans-riskini-artiriyor\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bilim camias\u0131nda geni\u015f yank\u0131 uyand\u0131ran yeni bir \u00e7al\u0131\u015fma, g\u00fcnl\u00fck hayatta keyifle t\u00fcketilen at\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131klar\u0131n beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde ciddi derecede zararl\u0131 etkiler yaratabilece\u011fini ortaya koydu. Uzmanlar, beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131nda yap\u0131lacak k\u00fc\u00e7\u00fck bir de\u011fi\u015fikli\u011fin dahi bili\u015fsel i\u015flevlerde geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan tahribatlara neden olabilece\u011fi konusunda uyar\u0131larda bulunuyor. Avustralya\u2019daki&nbsp;Monash \u00dcniversitesi&nbsp;ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131, i\u015flenmi\u015f g\u0131dalar\u0131n t\u00fcketimi ile beyin i\u015flevleri aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131y\u0131 inceleyen kapsaml\u0131 bir&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":8166,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[2470,2471],"class_list":["post-8165","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasam","tag-cips","tag-monash-universitesi"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-170.png","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8165","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8165"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8165\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8167,"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8165\/revisions\/8167"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8166"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8165"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8165"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dbsnewsmedia.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8165"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}