Bilim insanları, Dünya’nın kendi ekseni etrafındaki dönüş hızının son 3,6 milyon yılın en yüksek ivmesiyle yavaşladığını açıkladı. İklim değişikliği nedeniyle kutuplardaki buzulların erimesi ve deniz seviyelerinin yükselmesi, gezegenin dengesini bozuyor ve günlerin süresinin uzamasına yol açıyor. Uzmanlara göre, bu yavaşlama insan eliyle gerçekleşen etkilerle birleşince, gezegenimizin “ritmi” daha da değişiyor. Güneşin doğuş ve batışı hâlâ aynı hızda görünse de, Dünya’nın iç dinamiklerinde ciddi değişimler yaşanıyor.
Dünya’nın dönüş hızı artık sabit değil. Viyana Üniversitesi ve ETH Zürih’ten bilim insanlarının yürüttüğü kapsamlı araştırma, gezegenimizin dönüş hızındaki yavaşlamanın “benzeri görülmemiş” bir seviyeye ulaştığını ortaya koydu. Uzmanlar, günlerin uzamasının sadece doğal döngülerle açıklanamayacağını, insan faaliyetlerinin neden olduğu iklim değişikliğinin gezegenin fiziksel hareketlerini doğrudan etkilediğini vurguluyor.
Eriyen Buzullar, Dünya’nın Dönüşünü Etkiliyor: “Buz Patencisi” Fenomeni
Araştırmanın sonuçları, kutup bölgelerindeki buz kütlelerinin eriyerek ekvatora doğru yayılmasının Dünya’nın dönüşünü yavaşlattığını kanıtlıyor. Profesör Benedikt Soja, bu durumu kollarını iki yana açarak dönüş hızını yavaşlatan bir buz patencisine benzetiyor. 2000 ile 2020 yılları arasında deniz seviyelerinde görülen ani artış, gezegenin kütle dağılımını değiştirerek sirkadiyen ritmi bozuyor. Veriler, mevcut yavaşlama hızının son 3,6 milyon yılın en yüksek oranına ulaştığını gösteriyor.
Dünya Yavaşlıyor: Dijital Sistemler Milisaniyelik Farklarla Sarsılıyor
Her ne kadar günlerin uzaması yüzyıl başına sadece 1,33 milisaniye gibi küçük bir değer olsa da, bu durum teknolojik altyapı için büyük riskler barındırıyor. Bilim insanları, milisaniyelik bu farkın özellikle yüksek hassasiyetli sistemleri felç edebileceği konusunda uyarıyor. Uzay navigasyonu, küresel konumlandırma sistemleri (GPS) ve uydu haberleşme ağları, atomik saatlerle tam uyumlu çalışmak zorunda. Dünya’nın dönüşündeki bu beklenmedik yavaşlama, söz konusu sistemlerin senkronizasyonunu bozma potansiyeli taşıyor.
Dünya, Son 3,6 Milyon Yılın En Hızlı Dönüş Yavaşlamasını Yaşıyor
Araştırma ekibi, Dünya’nın sismik ve jeolojik tarihini inceleyerek mevcut değişim hızını geçmiş dönemlerle kıyasladı. Yaklaşık 2 milyon yıl önce benzer bir yavaşlama eğilimi görülse de, 21. yüzyılda yaşanan değişimin hızı ve insan etkisiyle olan doğrudan bağı iklim tarihinde bir ilk teşkil ediyor. Gezegenin dönüşündeki bu sapma, iklim krizinin sadece atmosferi değil, Dünya’nın fiziksel temelini de sarsmaya başladığını kanıtlıyor.
14.03.2026 18:58
