09.04.2026 15:52
Çocukluk çağında sık görülen viral enfeksiyonlardan biri olan el ayak ve ağız hastalığı, son yıllarda daha yaygın hale gelen sağlık sorunları arasında yer alıyor. Dünya genelinde her yıl milyonlarca çocuğu etkileyen bu enfeksiyon, en sık Coxsackie virüsünden kaynaklanıyor.
Genellikle kreş ve okul öncesi dönemde, özellikle 5 yaş altındaki çocuklarda görülen hastalığa dair merak edilenleri Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Muhammed Akif Atlan anlattı.
El ayak ve ağız hastalığı; genellikle Coxsackie virüsü ve halk arasında ‘bağırsak virüsleri’ olarak bilinen enterovirüslerin neden olduğu viral bir enfeksiyondur. Hastalık genellikle hafif ateş, halsizlik ve iştahsızlıkla başlar.
Ardından ağız içinde ağrılı yaralar gelişir. Bu yaralar çocukların yemek yemesini zorlaştırabilir. Daha sonra el içi, ayak tabanı ve bazen kalça bölgesinde döküntüler ortaya çıkar. Bu döküntüler bazen küçük kabarcıklar şeklinde olabilir.
Virüs kreş ve okullarda hızla yayılıyor
El ayak ve ağız hastalığı hızla bulaşabilen bir viral enfeksiyon özelliği taşıyor. Virüs, hastalığı taşıyan çocuğun tükürüğü, burun akıntısı, dışkısı (özellikle bez değiştirme sırasında) ve vücut salgılarıyla temas edilmesi yoluyla kolayca bulaşabiliyor.
Virüs, özellikle çocukların bir arada bulunduğu kreş ve okul gibi toplu ortamlarda hızla yayılabiliyor. Bulaşma riskini azaltmak için çocukların ellerinin sık sık yıkanması, oyuncakların ve ortak kullanılan yüzeylerin düzenli olarak temizlenmesi ve hasta çocukların mümkünse evde dinlendirilmesi büyük önem taşıyor.
Döküntüler geçiyor, ağız yaraları sürüyor
El ayak ve ağız hastalığında döküntüler birkaç gün içinde azalırken, ağız yaraları biraz daha uzun sürebiliyor. Hastalığa özgü bir tedavi yöntemi olmadığı için çocuğun şikayetlerini azaltmaya ve konforunu sağlamaya yönelik yöntemlere başvuruluyor.
Virüs kaynaklı olması nedeniyle el ayak ve ağız enfeksiyonunda antibiyotik tedavisi etkili olmuyor. Ateş düşürücüler ve yeterli sıvı alımı tedavinin temelini oluşturmaktadır.
Ağız içindeki yaraların rahatlatılması amacıyla ağız gargaraları veya ağrı kesici spreyler kullanılabilir.
Hijyen kurallarına dikkat etmek, çocuğun sıvı alımını korumak ve yeterli istirahat hastalığın yönetiminde en önemli üç noktayı oluşturmaktadır.
Ebeveynlere düşen görev
Ebeveynlerin hastalık sürecinde dikkat etmeleri gereken kuralları şöyle sıralamayabiliriz:
1- Bol sıvı almasını sağlayın.
2- Ağız yaralarını artırabilecek asidik ve sert gıdalardan kaçının.
3- Yumuşak ve ılık gıdalar tercih edin.
4- Viral bir hastalık olması nedeniyle gereksiz antibiyotik kullanımından kaçının.
5- Yanlış tedavilere ve yan etkilere yol açabileceği için doktor önerisi dışında tedavi uygulamayın.
