Turkuaz suları, bembeyaz kumsalları ve sosyal medyanın sevgilisi quokka’larıyla tanınan Batı Avustralya’daki Rottnest Adası, namıdiğer “Wadjemup”, dışarıdan kusursuz bir tatil cenneti gibi görünüyor. Ancak her yıl yüz binlerce turisti ağırlayan bu popüler destinasyonun neşeli maskesinin ardında, Avustralya tarihinin en karanlık sayfalarından biri yatıyor. Yıllarca turistlerin kamp kurup eğlendiği bu topraklar, aslında binlerce Aborjin’in acı çektiği devasa bir hapishane ve isimsiz bir mezarlıktı.
Kutsal Topraklardan Sürgün Adasına
Yerli Noongar halkı inancında Wadjemup, ruhların ölümden sonraki yolculuğuna çıktığı kutsal bir mekandı. Ancak 1838’de sömürgecilerin gelişiyle ada, 93 yıl boyunca faaliyet gösterecek bir Aborjin hapishanesine dönüştürüldü. Çoğu, dilini ve işleyişini bilmedikleri bir hukuk sistemi tarafından sadece bir hayvan avladıkları veya un çaldıkları için mahkum edilen 4 bine yakın Aborjin erkeği ve çocuğu buraya sürüldü. Bazıları 2 bin kilometre uzaktan, boyunlarından zincirlenerek getirildi. Ağır çalışma koşulları, hastalık ve dönemin yöneticilerinin uyguladığı şiddet sarmalında en az 373 kişi hayatını kaybetti ve adanın dört bir yanına, işaretsiz mezarlara gömüldü.
Mezarların Üzerinde Yükselen Tatil Köyleri
Hapishanenin 1902’de kapanmasının ardından yaşananlar ise kolonyal tarihin en büyük saygısızlıklarından biriydi. 1911’de tarihi doku tahrip edilerek eski hücreler tatil odalarına dönüştürüldü. Çok daha trajik olanı, yüzlerce Aborjin tutuklunun yattığı isimsiz mezar alanı, on yıllar boyunca “Tentland” adıyla turistlerin çadır kurduğu bir kamp alanı olarak kullanıldı. Vicdan yaralayan bu kamp alanı ancak 2007’de, eski hapishane binalarındaki konaklama tesisleri ise 2018’de kapatılabildi.
Geçmişle Yüzleşme ve İyileşme Süreci
CNN International’ın da yeniden gündeme taşıdığı bu acı tarih, şimdilerde zorlu bir yüzleşme sürecinden geçiyor. 2020’de başlatılan “Wadjemup Projesi” ile mezar alanlarının korunması ve geçmişin onurlandırılması amaçlanıyor. 2024’te düzenlenen Wadjemup Wirin Bidi (Ruh Yolu) töreninde ülkenin dört bir yanından gelen yüzlerce Aborjin temsilci, atalarını anarak ruhani bir iyileşme adımı attı.
Bugün adayı ziyaret eden turistler, Wadjemup Müzesi’ni gezerek veya yerli rehberlerin turlarına katılarak bu alanın sadece doğal güzelliğini değil, kanlı tarihini de öğreniyor. Noongar yerlileri, adaya ayak basan ziyaretçilere saygı dolu küçük bir ritüel öneriyor: İskeleden denize bir avuç kum atarak, toprağa ve yitip giden ataların ruhlarına kendini tanıtmak.
@gazeteoksijen
