20.04.2026 20:45
Uzmanlara göre farkında olmadan yapılan bazı alışkanlıklar uzun vadede ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Ekran bağımlılığı, öğün atlamak, kötü duruş ve aşırı düşünme bu risklerin başında geliyor
İşten sonra uykuya dalmakta zorlanıyor ya da can sıkıcı kas ağrıları mı yaşıyorsunuz? Uzmanlara göre, farkında olmadan kendi sağlığınıza zarar veriyor olabilirsiniz.
Günlük alışkanlıklarımızın fiziksel sağlığımız üzerinde büyük bir etkisi olmayacağını düşünebiliriz, özellikle de bu alışkanlıklar yaygınsa. Ancak ilişkili riskleri bilmek, olumsuz sonuçları önlemeye ve genel yaşam kalitesini artırmaya yardımcı olabilir.
Independent’ın haberinde yer alan; Northwestern Medicine’da geriatri uzmanı olan Dr. Lee Lindquist, sosyal medyada paylaşılan bir videoda, “Birçok insan yetmişli, seksenli, doksanlı yaşlarına kadar sağlıklı ve uzun bir yaşam sürmek istiyor. Ancak bunu sabote eden bazı davranışlarınız olabilir” ifadelerini kullandı.
Zamanın çoğunu ekran başında geçirmek
Öğrenci olun, çalışıyor olun ya da emekli olun, ekranlardan kaçınmak neredeyse imkansız. Özellikle yeni sezonu çıkan dizileri arka arkaya izlemek oldukça yaygın bir alışkanlık.
Ancak uzmanlara göre uzun süreli dizi izleme (binge-watching), sırt ağrısına yol açabiliyor, yalnızlık hissini artırabiliyor ve uyku düzenini bozabiliyor. Harvard Health’e göre ekranlardan yayılan ışık, beynin uyanık kalmasına neden olarak uyku hormonu melatoninin salgılanmasını baskılıyor.
Yetişkinlerin optimal sağlık için gecede en az yedi saat uyuması gerektiği belirtiliyor. Cleveland Clinic’ten uyku uzmanı Dr. Brian Chen, yatmadan bir ila iki saat önce ekran kullanımının bırakılmasını öneriyor. Chen, yedi saatten az uykunun “idare etmeyi” sağlayabileceğini ancak bunun ideal olmadığını ve ertesi gün verimliliği düşürdüğünü ifade ediyor.
Öğünleri zamanında yememek
Kilo kontrolü için öğün atlamanın faydalı olduğu düşünülse de uzmanlar bunun sanıldığı kadar masum olmadığını vurguluyor. Hatta bu alışkanlık, bazı durumlarda aşırı yemek yemek kadar zararlı sonuçlar doğurabiliyor.
Yetersiz beslenmeye bağlı olarak gelişen düşük kan şekeri; yorgunluk, baş dönmesi ve halsizlik gibi şikâyetlere yol açabiliyor. Ayrıca öğün atlamak, kişiyi karbonhidrat ve şeker ağırlıklı sağlıksız gıdalara yönlendirebiliyor ve bir sonraki öğünde aşırı yeme riskini artırabiliyor.
Uzman diyetisyen Amanda Spina’ya göre, uzun süre aç kalındığında vücut önce glikoz depolarını kullanır, ardından yağ yakımına geçer. Açlık süresi uzadıkça ise enerji ihtiyacını karşılamak için kas dokusunu parçalamaya başlayabilir. Bu durum kas kaybına neden olurken böbrekler üzerinde de olumsuz etkiler yaratabiliyor.
Uzmanlar, bu risklerin önüne geçmek için sağlıklı atıştırmalıklar bulundurmayı, öğün saatlerini önceden planlamayı ve mümkünse besleyici yemekleri önceden hazırlamayı öneriyor.
Pozisyon şekliniz
Gün boyu masa başında çalışan kişilerin doğru oturuş pozisyonunu sürekli koruması zor olabilir. Ancak uzun vadede kötü duruş ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.
Uzmanlara göre kötü duruş; sırt ve boyun ağrılarına, kas sertliğine, mide yanmasına ve hatta mesane üzerindeki baskı nedeniyle bazı idrar sorunlarına neden olabilir. Ayrıca uzun süreli kas zorlanmaları, iltihaplanmaya bağlı olarak artrit riskini artırabilir.
Doğru oturuş için; sırtın sandalyeye tam yaslanması, belin hafif desteklenmesi, dirseklerin yaklaşık 90 derece açıyla konumlanması ve ekranın göz hizasında olması öneriliyor.
Fazla kafaya takma
Araştırmalara göre her sekiz kişiden biri aşırı düşünme eğilimi gösteriyor. Uzmanlar, bu durumun genellikle olumsuz düşüncelerle bağlantılı olduğunu ve depresyon ile anksiyete riskini artırabileceğini belirtiyor.
Harvard araştırmalarına göre sürekli tekrarlayan olumsuz düşünceler, bilişsel gerileme ve hafıza sorunlarıyla ilişkilendiriliyor. Ayrıca bu bireylerde Alzheimer hastalığıyla bağlantılı proteinlerin daha yüksek seviyelerde görüldüğü ifade ediliyor.
Uzmanlar, dikkat dağıtıcı aktivitelerle meşgul olmanın veya düşünceleri bir başkasıyla paylaşmanın bu riskleri azaltabileceğini belirtiyor. Sosyalleşmenin, mutluluk hormonu olarak bilinen oksitosin üretimini artırdığı ve zihinsel sağlık üzerinde olumlu etkiler sağladığı vurgulanıyor.
Genel olarak uzmanlar, günlük alışkanlıkların küçük gibi görünse de uzun vadede sağlık üzerinde önemli etkiler yaratabileceğine dikkat çekiyor.
Kaynak:https://gazeteoksijen.com/saglik/uzmanlar-uyardi-sagliginizi-sabote-eden-4-yaygin-aliskanlik-272796
