Küba, tarihinin en ağır enerji krizlerinden birini yaşarken, ülke ekonomisini felç eden elektrik kesintilerine karşı rotayı yenilenebilir enerjiye kırdı. ABD’nin enerji tedarikine yönelik baskıları ve Venezuela petrolünün kesilmesi, Havana yönetimini Çin yatırımlarıyla desteklenen devasa bir güneş enerjisi dönüşümüne zorluyor.
Petrol Krizi ve Enerji Altyapısının Çöküşü
Küba’nın elektrik sistemi uzun yıllardır fosil yakıtlara, özellikle de ithal petrole dayanıyor. Ancak son yıllarda bu yapı sürdürülemez hale geldi:
- Venezuela Desteğinin Kesilmesi: 2026 başında Donald Trump yönetiminin baskılarıyla Venezuela’dan gelen petrol akışı durdu.
- ABD Baskısı: Meksika gibi alternatif tedarikçiler, ABD’nin ek gümrük tarifesi tehditleri nedeniyle sevkiyatları durdurmak zorunda kaldı.
- Sosyal Etkiler: Mart ayında 10 milyon nüfuslu ülkede üç kez genel elektrik kesintisi yaşandı. Hastanelerde ameliyatlar sınırlandı, halk yemek pişirmek için odun kullanmaya başladı.
Dünyanın En Hızlı Güneş Enerjisi Dönüşümü
Ember verilerine göre Küba, son bir yılda dünyanın en dikkat çekici güneş enerjisi dönüşümlerinden birini gerçekleştiriyor:
- İthalat Patlaması: Çin’den yapılan güneş paneli ithalatı 2023’te 3 milyon dolar iken, 2025’te 117 milyon dolara fırladı.
- Stratejik Ortaklık: 2028 yılına kadar toplam 2 gigawatt kapasiteli 92 güneş enerjisi parkı kurulması planlanıyor.
- Mevcut Durum: 2024’te %3 olan yenilenebilir enerjinin payı bugün %10’a yükseldi. Hedef, 2030’a kadar bu oranı %24’e çıkarmak.
Jeopolitik ve Ekonomik Analizler
Uzmanlar, bu dönüşümün hem teknik hem de siyasi boyutlarına dikkat çekiyor:
Kevin Cashman (Transition Security Project): “Yenilenebilir enerji yatırımları, Küba’nın dış petrol bağımlılığını azaltarak Washington’ın zorlayıcı baskı mekanizmasının etkisini zayıflatabilir.”
Jorge Piñon (Texas Üniversitesi): “Pekin yönetimi bu yatırımlarla yalnızca gelir elde etmiyor, tüm Latin Amerika’da siyasi nüfuzunu ve iyi niyetini artırıyor.”
Ricardo Torres (Ekonomist): “Güneş enerjisi kağıt üzerinde iyi görünüyor ama bunun için kaynak gerekiyor. Ülkenin enerji altyapısı çökmüş durumda ve ekonomik kriz çok derin.”
Finansal Engeller ve Halkın Durumu
Dönüşümün önündeki en büyük engel devasa maliyetler. Ülkenin elektriğinin %93’ünü yenilenebilir kaynaklardan üretmesinin maliyeti 8 milyar dolar, sistemin tamamen dönüşmesi ise 19 milyar doları bulabilir. Küba devletinin mali olarak çökmesi, “bu faturayı kimin ödeyeceği” sorusunu yanıtsız bırakıyor.
Halkın Nabzı: Santa Clara gibi kentlerde güneş enerjili ücretsiz şarj istasyonları halkın günlük sorunlarına küçük çözümler sunsa da, genel tablo hala karanlık. Ekonomist Torres, elektrik kesintilerinin geçen yıla oranla daha ağır yaşandığını ve halkın büyük bölümünün gıda almakta bile zorlandığı bir ortamda bireysel güneş panellerinin “erişilemez” olduğunu vurguluyor.
Sonuç olarak; fosil yakıt fiyatlarındaki oynaklık ve jeopolitik krizler, Küba için enerji bağımsızlığını bir seçenekten ziyade hayatta kalma meselesi haline getirmiş durumda.
Komşu Haber:https://odakhaber.site/?p=5883
