Küresel yazar ve editörlerin hazırladığı listeye göre dünyanın en iyi gastronomi durakları arasında Türkiye’den de bir yer aldı.
Seyahat etmeyi bir tutku haline getiren birçok gezgin için yemek, bir destinasyonu “en iyisi” yapan en temel unsurdur. National Geographic’in küresel yazar ve editörlerin iştahlarını takip ederek hazırladığı bu özel seçki, sıradan bir harita işaretlemesinin çok ötesinde; gizli tarihleri, parlayan mutfak yıldızlarını ve sizi kendine hayran bırakacak şaşırtıcı tatları açığa çıkarıyor.
Girit, Yunanistan: Akdeniz diyetinin tescilli merkezi
Girit’in yakın zamanda kazandığı Avrupa Gastronomi Bölgesi unvanı, Akdeniz Diyeti’nin ana taslağı kabul edilen bu en büyük Yunan adasını keşfetmek için yepyeni bir sebep sunuyor.
Girit’te yemek hiçbir zaman sadece doymakla ilgili olmadı. M.Ö. 1900 yılına tarihlenen Knossos Sarayı’ndaki şarap bardakları ve yiyecek kalıntıları, Minosluların tarımsal ürünleri burada depolayıp kutladığını gösteriyor. Yaklaşık 40 milyon zeytin ağacının kök saldığı bu devasa adada sağlık ve lezzet el ele yürür.
Araştırmacılar, Giritlilerin kalp ve kronik hastalık oranlarının çok düşük olduğunu; bunun sırrının ise sızma zeytinyağı, mevsimsel meyve-sebzeler, baklagiller ve tam tahıllara dayanan beslenme modeli olduğunu vurguluyor.
Kelowna, Kanada: Ülkenin ilk UNESCO onaylı gastronomi şehri
Kelowna, Kanada’nın ilk UNESCO Gastronomi Yaratıcı Şehri seçildi. Bu unvan, yüzyıllar boyunca Birinci Ulusların (Yerlilerin) arazi koruma bilinci ve göçmen tarihiyle büyüyen bu şarap bölgesini taçlandırıyor.
Okanagan Gölü kıyısında, buzullarla oyulmuş basamaklı banklarla çevrili Kelowna’da ilk üzüm bağlarını ve elma fidanlarını 1800’lerin ortalarında Fransız Katolik misyoner Peder Charles Pandosy dikmişti. Bugün Syilx Okanagan halkının geleneksel topraklarında 800’den fazla çiftlik ve 40 şaraphane bulunuyor.
Hawaii: Kaybolmaya yüz tutan geleneksel erişte kültürü
Hawaii mahallelerinin vazgeçilmezi olan geleneksel, aile işletmesi saimin (erişte) dükkanları hızla yok oluyor. Honolulu’daki ikonik Palace Saimin’in 80. yıldönümü, bu çok kültürlü tarihi yemeği onurlandırmak için harika bir fırsat olarak görülüyor.
Hafif tuzlu, sıcak bir erişte çorbası olan saimin, Japon ve Çinli plantasyon işçilerinin eldeki az malzemeleri birleştirmesiyle doğmuş klasikleşmiş bir yemektir.
Buôn Ma Thuột, Vietnam: Robusta kahvesinin küresel üretim üssü
İklim krizleri dünyadaki arabica çekirdeği üretimini zorlarken, Vietnam’ın robusta dostu Orta Yaylaları ve hızla büyüyen nitelikli kahve kültürü, Hanoi ve Ho Chi Minh’e harika bir alternatif sunuyor.
Brezilya’dan sonra dünyanın en büyük ikinci kahve üreticisi olan Vietnam’ın kahve kalbi, Đắk Lắk eyaletinin başkenti Buôn Ma Thuột’tur. Şehirde her 100 metrede bir kafe bulunur çünkü burası dünya robusta üretiminin merkezidir.
Çekya: Michelin standartlarına ulaşan Orta Avrupa mutfağı
Michelin rehberinin Prag dışındaki bölgeleri de kapsayacak şekilde genişlemesi, Çekya’nın onlarca yıllık ulusal mutfak canlanmasını tescilledi.
Çekya, Orta Avrupa mutfaklarının kesişim noktasıdır. 1989 Kadife Devrimi ile yeni nesil şefler kök sebzeleri, av etlerini ve mantıları yeniden keşfederek ülkenin mutfak kültürünü modern bir seviyeye taşıdı. Yükselen şef Jan Knedla’nın Prag yakınlarındaki Papilio restoranı, iki Michelin yıldızıyla Çekya’da bir ilk olarak öne çıkıyor.
Lucknow, Hindistan: Asırlık saray mutfağının günümüzdeki yansıması
Lucknow, 2025 sonlarında Hindistan’ın ikinci UNESCO Yaratıcı Gastronomi Şehri seçildi ve Delhi’ye kıyasla çok daha sakin, otantik bir mutfak alternatifi sunuyor.
Uttar Pradesh’in başkenti Lucknow, 17. ve 18. yüzyıllarda İran’dan gelen İslami hükümdarların merkeziydi ve burada kakule, gül suyu ve safran kokulu saray mutfağı (Awadhi mutfağı) doğdu. Bu mutfağın temeli, etin kendi suyunda ağır tencerelerde mühürlenerek kısık ateşte piştiği dum pukht tekniğine dayanıyor.
Kuzey Kolombiya: Karayip kıyılarının dinamik lezzet rotası
Karayıp kıyılarındaki devasa yemek festivalleri ve öncü şeflerin yeni dalgası, bu bölgeyi Latin Amerika’nın en sıcak gastronomi destinasyonuna dönüştürüyor.
Magdalena Nehri’nin Barranquilla’dan geçtiği, cumbia ritimlerinin Cartagena’nın tarihi surlarını doldurduğu Kolombiya’nın Karayıp kıyıları, mutfakta da kendi özgün ritmini yaratıyor.
Manzaralı Tren Hatları: Raylar üzerinde sunulan şef menüleri
Raylı sistemlerin yükselen popülaritesi, lüks tren hatlarını dünyaca ünlü şeflerin imza menüleriyle birleştirerek gastronomide yeni bir altın çağ başlattı.
Örneğin, La Dolce Vita Orient Express Sicilya kıyılarında ilerlerken, 1960’lar tarzı yemek vagonundaki tabaklar adeta coğrafyanın lezzet haritasını yolculara sunuyor.
Güney Tazmanya, Avustralya: Yerli halkın binlerce yıllık gıda mirası
Tazmanya’nın Aborjin (Palawa) gıda geleneklerini korumak için başlattığı ulusal strateji, gezginlere binlerce yıllık yerli tatları yeniden keşfetme fırsatı sunuyor.
Güney Tazmanya’nın soğuk deniz ekosisteminde; kahve kokulu kayak tohumları, orman kenarlarında kemancı başı eğrelti otları ve yerel adı kuzu balığı olan abalone (deniz kulağı) gibi eşsiz yerli yiyecekler ön plana çıkıyor.
Singapur: Sokak lezzetleri ve melez Peranakan kültürünün merkezi
Singapur, köklü ama az bilinen hibrit Peranakan kültürünü yeni müze sergileri ve edebiyat festivalleriyle ön plana çıkarıyor.
300 mil kareden küçük olan Singapur; 38 Michelin yıldızlı restoranı ve binlerce sokak lezzetiyle küresel bir dev konumunda. Ancak mutfağın en gizli mücevheri, 15. yüzyılda Çin ve Hindistan’dan gelen göçmenlerin yerel kültürle birleşmesi sonucu doğan Peranakan mutfağıdır.
Somerset, İngiltere: Geleneksel elma şarabı ve peynir üretimi
İngiliz elma şarabı (cider) ve ünlü Cheddar peynirinin anavatanı olan bu yemyeşil tarım bölgesi, sakin otel ve restoran açılışlarını keşfetmek için harika bir alternatif sunuyor. Somerset’te elma şarabı ulusal bir simge haline gelmiş olup, bölge 450’den fazla elma türüne ev sahipliği yapıyor.
Sonora, Meksika: 80 yıl yasaklı kalan agave içkisinin anavatanı
Doğu Sonora’nın Sierra Madre Occidental dağlarının kuytu köşelerinde, bir zamanlar yasak olan yerli agave içkisi bacanora yeniden doğuyor.
Tekilanın daha sert, daha dumanlı kuzeni olarak bilinen bacanora, tek bir agave türünden ve hiçbir katkı maddesi olmadan üretiliyor. Bölgedeki sürdürülebilir üreticiler, gezginlere bu tarihi mirası uygulamalı olarak tanıtıyor.
Bozcaada, Türkiye: Ege sentezi ve köklü bağcılık geleneği
Türkiye’nin huzurlu Ege adası; sakin plajlarını, geleneksel bağ yemeklerini ve binlerce yıllık köklü şarapçılık tarihini caz festivalinin melodileriyle birleştiriyor.
Türkiye’nin batı ucunda yer alan Bozcaada’nın mutfağı, Türk ve Rum kültürlerinin yan yana oturduğu muazzam bir Ege sentezidir. Bağlardan toplanan taze üzüm yapraklarına sarılarak kömür ateşinde ızgara yapılan sardalyalar ve zengin Türk kahvaltılarının başrolündeki ev yapımı reçeller adanın en belirgin lezzetleri arasında yer alıyor.
M.Ö. 5. yüzyıldan beri ihraç edilen adanın şarapları ise yerli üzümlerden elde ediliyor ve adanın batı ucundaki rüzgar güllerine karşı güneşin batışını izlemek bölgenin en popüler ritüelini oluşturuyor.
Minneapolis, ABD: Yerli gıda kültürünü canlandıran mutfak sahnesi
Minneapolis mutfak haritası bir zamanlar sadece İskandinav göçmen kültürüyle anılırdı. Bugün ise şehir; Somali’nin baharat limanlarını, Laos’un pirinç teraslarını ve Meksika’nın yerli mısır tarlalarını bünyesine katarak Amerikan Orta Batısı’nın en dinamik yemek sahnesine dönüştü.
Cape Town, Güney Afrika: Geleneksel sokak lezzetlerine dönen gastronomi şehri
Yıllardır lüks Avrupa mutfaklarından ilham alan Cape Town, şimdilerde büyük bir kültürel dönüşümle kendi yerel “soul food” (ruh yemeği) köklerine gururla geri dönüyor.
Şefler artık ilhamı taksi duraklarında, sokak tezgahlarında ve eski aile masalarında arıyor. Serbest dolaşan tavukların saatlerce kısık ateşte mısır lapasıyla pişirildiği umleqwa güveci ve rengarenk evleriyle ünlü Bo-Kaap mahallesinde sunulan bobotie yemeği, şehrin yeni gastronomi simgeleri haline geldi.
01.06.2026,13.10
Editörün Notu: Sözcü Gazetesi’nde yayımlanan bu haber, özüne sadık kalınarak yeniden düzenlenmiştir.
