Dünyanın en büyük “açık hava müzelerinden” biri olan Roma, her yıl sokaklarını dolduran milyonlarca turistin yarattığı yıkıcı etkiyle başa çıkmanın yeni yollarını arıyor. İngiliz The Times gazetesinin gündeme taşıdığı habere göre; kentteki yaklaşık 400 tarihi çeşme ve 900 heykel, artan turist yoğunluğu nedeniyle ciddi bir vandalizm tehdidi altında.
Bu tehdidin son kurbanı, ünlü heykeltıraş Gian Lorenzo Bernini’nin 17. yüzyılda Piazza della Minerva’da inşa ettiği “Fil ve Dikilitaş” heykeli oldu. Heykelin fildişlerinden birinin ucu bu ay bir kez daha kırıldı. Üstelik bu ilk değil; aynı parça 1977’de düşmüş, onarılan bölüm 2016’da tekrar tahrip edilmişti.
“Anıtlar Hayranlıkla İzlenmek İçin Var, Kapatılmak İçin Değil”
Olayın ardından güvenlik kameraları incelemeye alınırken, Roma’nın kültürel mirastan sorumlu yöneticisi Claudio Parisi Presicce, parçanın kendiliğinden düşme ihtimalinin çok düşük olduğunu belirtti. Ancak Presicce, artan tehlikeye rağmen kentin simge mekânlarının çitlerle çevrilmesine kesinlikle karşı çıkıyor.
Piazza del Popolo’daki aslan heykellerinin üzerinde oturan kalabalıkları örnek gösteren yetkili, “Bu anıtlar hayranlıkla izlenmek için yapıldı, etraflarının bariyerlerle kapatılması doğru değil. Kamusal alanlar doğası gereği açık kalmalıdır” diyerek Roma’nın vizyonunu özetliyor.
Sabıka Dosyası Oldukça Kabarık
Presicce’nin iyimser yaklaşımına rağmen, geçmişte yaşananlar tablonun ne kadar ağır olduğunu kanıtlıyor:
• 2015: Hollandalı futbol taraftarları, Piazza di Spagna’daki ünlü Barcaccia Çeşmesi’ne saldırarak mermer parçalarını kopardı.
• Villa Borghese: Parktaki tarihi büstler çekiçli saldırılarla tahrip edildi.
• 2022: Bir turist, sadece bir “selfie” çekebilmek için tırmandığı tarihi heykeli devirip parçaladı.
• Diğer Vakalar: Kolezyum’un duvarlarına anahtarla ismini kazıyan turistler ve tarihi İspanyol Merdivenleri’nden araçla inmeye çalışan ziyaretçiler günlerce dünyada manşet oldu.
Çözüm: 2 Bin 500 Kamera ve Toplumsal Bilinç
Roma yönetimi, gözenekli ve aşınmaya müsait traverten mermerden yapılan bu eşsiz eserleri korumak için şehri 2 bin 500 güvenlik kamerasıyla anbean izliyor. Yasaklamalar yerine, “çeşmelere girilmemesi” ve “eserlere dokunulmaması” yönünde dev bilinçlendirme kampanyaları yürütülüyor.
Presicce’ye göre umut verici gelişmeler de yok değil. Bernini’nin fil heykelinde kırılan son parçanın olay yerinde bırakılması ve duyarlı bir Roma sakininin yetkililere hemen nazik bir e-posta atarak durumu bildirmesi, şehirde artan farkındalığın bir kanıtı olarak görülüyor. Roma şimdilik bariyerlere direniyor ve tarihi mirasını “gözetim, denetim ve ziyaretçi bilinciyle” ayakta tutmaya çalışıyor.
@gazeteoksijen
