Kanser Araştırmalarında Yeni Dönem: Kedilerle İnsanların Genetik Ortaklığı
Tıp ve veterinerlik dünyası, kanserle mücadelede güçlerini birleştirdi. Wellcome Sanger Enstitüsü önderliğinde yürütülen ve beş farklı ülkeden 500 evcil kedinin katıldığı dev araştırma, onkoloji alanında yeni bir dönemin kapısını araladı.
Ortak Riskler, Ortak Umut: Kedilerden Kanserin Genetik Şifresine Yolculuk
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, evcil kedilerin insanlarla aynı yaşam alanlarını paylaşmasının kanser riskini nasıl şekillendirdiği üzerine oldu. Ontario Veteriner Koleji’nden Profesör Geoffrey Wood, kedilerin insanlarla aynı çevresel faktörlere maruz kaldığını vurgulayarak, bu durumun kanser gelişim süreçlerini birbirine yaklaştırdığını ifade ediyor.
Yapılan DNA dizileme çalışmaları, kedilerdeki tümör gelişimini tetikleyen genetik mekanizmaların, insanlardaki kanser hücrelerinin davranışlarıyla büyük oranda benzerlik gösterdiğini kanıtlıyor. Bu benzerlik, bilim insanlarına kanserin nasıl geliştiği ve çevresel etkilerin bu süreçte nasıl bir rol oynadığı konusunda daha net veriler sunuyor.
Kanser Araştırmalarında Kritik İkili: FBXW7 ve PIK3CA
Araştırmacılar, kedi ve insan kanserleri arasındaki köprüyü kuran yedi temel “sürücü gen” tanımladı. İncelenen kedi tümörlerinin yüzde 50’sinden fazlasında saptanan “FBXW7” geni, çalışmanın merkezine yerleşti. İnsanlarda meme kanserinin seyrini ağırlaştıran bu genetik değişikliğin kedilerde de bu denli yaygın olması, iki tür arasındaki biyolojik ortaklığı gözler önüne seriyor.
Ayrıca insanlarda hedefe yönelik tedavilerle baskılanan “PIK3CA” geninin, kedilerdeki tümörlerin yüzde 47’sinde de bulunduğu saptandı. Bu bulgu, insanlarda başarıyla uygulanan ilaçların veteriner onkolojisinde de kullanılabileceği umudunu doğurdu.
Onkolojide Yeni Dönem: “Tek Tıp” Yaklaşımı Öne Çıkıyor
“Tek Tıp” (One Medicine) olarak adlandırılan vizyon çerçevesinde, tıbbi ve veterinerlik verilerinin karşılıklı paylaşımı hedefleniyor. Dr. Louise Van Der Weyden, bu çalışmayı kedi onkolojisindeki en büyük gelişmelerden biri olarak nitelendirerek, kedilerdeki tümör genetiğinin artık bir “kara kutu” olmaktan çıktığını belirtti. Bu veriler ışığında, insanlardaki başarılı tedavi yaklaşımlarının kedilerde, kedilerdeki gözlemlerin ise insanlardaki klinik çalışmalarda kullanılması planlanıyor.
Bilim insanları, hassas onkoloji yöntemleri sayesinde gelecekte kanser teşhis ve tedavisinde her iki tür için de daha etkili ve güvenli yolların bulunacağını öngörüyor.
03.03.2026 18:23
Kaynak:https://www.cumhuriyet.com.tr/yasam/kanserle-mucadelede-patili-isbirligi-kedilerdeki-genetik-sifre-insanlara-umut-olacak-2483554
