27.03.2026 16:07
Mevsim geçişleriyle birlikte artan burun akıntısı, hapşırık ve gözlerde sulanma gibi şikayetler, pek çok kişi tarafından basit bir üşütme olarak değerlendirilse de, bu belirtilerin altında farklı sağlık durumları yatabilir.
Batıgöz Sağlık Grubu Balçova Cerrahi Tıp Merkezi’nden Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Muhittin Dadaş, toplumda sıkça karıştırılan hapşırık nöbetleri ile bahar nezlesi arasındaki farklara dikkat çekiyor.
Hapşırık, vücudun burun içini temizlemeye yönelik doğal bir refleksidir. Toz, ani ısı değişimleri, parfüm gibi irritanlar ya da viral enfeksiyonlar hapşırık nöbetlerine yol açabilir. Bu nedenle sık hapşırmak her zaman alerjik bir durumu işaret etmez.
Ancak hapşırıkların ardışık şekilde, özellikle sabah saatlerinde yoğunlaşması ve günler boyunca devam etmesi durumunda alerjik nedenler daha olası hale gelir. Bu noktada, eşlik eden diğer belirtilerin de dikkatle değerlendirilmesi gerekir.
Bahar alerjisinin bağışık sistemine etkisi
Bahar nezlesi, bağışıklık sisteminin alerjenlere verdiği bir yanıt olarak ortaya çıkar. Alerjik rinit olarak da bilinen bu durum, genellikle polenlere karşı gelişen bir bağışıklık sistemi reaksiyonudur. Bulaşıcı değildir ve kişiden kişiye geçmez.
Alerjik rinitte burun akıntısı genellikle şeffaf ve sulu olur. Buna burun tıkanıklığı, gözlerde kaşıntı, kızarıklık ve sulanma gibi belirtiler eşlik edebilir. Ayrıca bazı kişilerde geniz akıntısı ve boğazda tahriş hissi de görülebilir.
Soğuk algınlığıyla alerji arasındaki fark hastalığın geçme süresi
Soğuk algınlığı ve benzeri viral enfeksiyonlar genellikle birkaç gün içinde ortaya çıkar ve 7–10 gün içerisinde gerileme eğilimi gösterir. Bu süreçte halsizlik, hafif ateş ve kas ağrıları gibi sistemik belirtiler de tabloya eşlik edebilir.
Alerjik rinitte ise belirtiler haftalar hatta aylar boyunca devam edebilir. Özellikle mevsim geçişlerinde artış gösteren şikayetler, açık alanlar ve çiçekli bölgeler gibi ortamlarda daha belirgin hale gelir.
Göz sulanması ve sürekli hapşırma alerjik reaksiyon göstergesi
Alerjik rinit ile viral enfeksiyonları ayırmada bazı ipuçları oldukça belirgindir. Gözlerde yoğun kaşıntı, berrak burun akıntısı ve art arda gelen hapşırıklar genellikle alerjik bir duruma işaret eder. Buna karşılık, koyu renkli burun akıntısı, ateş ve genel halsizlik gibi belirtiler daha çok enfeksiyon kaynaklı durumlarda görülür. Kesin ayrım için mutlaka uzman değerlendirmesi gereklidir.
Tedavi sürecini hastalık değiştirir
Alerjik rinit tedavisinde temel yaklaşım, alerjenlerden korunma ve semptom kontrolüdür. Gerektiğinde antihistaminikler ve burun spreyleri kullanılabilir. Bazı hastalarda uzun vadeli kontrol sağlamak amacıyla immünoterapi seçenekleri de değerlendirilebilir. Viral üst solunum yolu enfeksiyonlarında ise genellikle destekleyici tedaviler yeterlidir. Bu nedenle, her iki durumun doğru şekilde ayrılması, gereksiz ilaç kullanımının önlenmesi açısından büyük önem taşır.
Uzun süren hapşırık ve burun şikayetleri ihmal edilmemelidir. Toplumda sık görülen bu durumlar çoğu zaman basit bir rahatsızlık olarak kabul edilse de, uzun süre devam eden veya yaşam kalitesini olumsuz etkileyen şikayetler mutlaka uzman tarafından değerlendirilmelidir.
Op. Dr. Muhittin Dadaş, konuyla ilgili olarak şu uyarıda bulunuyor:
“Hapşırık, burun akıntısı ve göz şikayetleri çoğu zaman hafife alınsa da, altta yatan nedenin doğru belirlenmesi çok önemlidir. Alerjik ve enfeksiyöz durumların ayrımı, hem doğru tedavi planlaması hem de hastanın yaşam konforu açısından belirleyici rol oynar.”
