09.05.2026 22:59
Akıllı saatler ve sağlık takip cihazları kalp atışından uykuya kadar birçok veriyi ekrana taşıyor. Ancak 30 yıllık klinik deneyime sahip nörolog Dr. Suzanne O’Sullivan’a göre sağlıklı kişiler için her veriyi sürekli takip etmek gereksiz kaygı yaratabilir. Ünlü doktorun bu konuda tek istisnası ise günlük adım sayısı.
AKILLI SAAT UYARISI
Sağlık takip cihazları artık milyonlarca kişinin bileğinde. Kalp atışı, uyku süresi, yakılan kalori, kandaki oksijen seviyesi ve stres göstergeleri gibi birçok veri anlık olarak takip edilebiliyor.
Ancak 30 yıllık klinik deneyime sahip nörolog Dr. Suzanne O’Sullivan’a göre bu cihazlar her zaman sanıldığı kadar gerekli olmayabilir. “The Age of Diagnosis” adlı kitabın yazarı olan O’Sullivan, sağlıklı kişilerin çok fazla sağlık verisiyle yaşamasının bazen faydadan çok kaygı yaratabileceğini söylüyor.
TEK İSTİSNA ADIM
Dr. O’Sullivan, kendisinin fitness takip cihazı kullanmadığını ancak bir sağlık metriğine özellikle dikkat ettiğini belirtiyor: Günlük adım sayısı.
Ünlü nörolog, adım sayısını takip etmenin kendisini her gün biraz daha hareketli olmaya teşvik ettiğini söylüyor. Ona göre burada önemli olan, neyin gerçekten işe yaradığını seçmek. Yani her veriyi izlemek yerine, kişiyi daha sağlıklı bir davranışa yönlendiren basit bir göstergeden yararlanmak daha mantıklı olabilir.
HER VERİ GEREKLİ Mİ?
O’Sullivan’a göre sağlıklı bir kişinin kalp atışı, uyku düzeni ya da sindirim gibi vücudun otomatik süreçlerini sürekli takip etmesine gerek yok. Çünkü insan vücudu gün içinde zaten sürekli değişir.
Merdiven çıkmak kalp atışını hızlandırır, yemek yemek bağırsak hareketlerini başlatır, stresli bir an nabzı yükseltebilir. Bunların çoğu sağlıklı bir bedenin normal tepkileridir. Ancak akıllı saatler ve yüzükler bu değişimleri sürekli görünür hale getirdiğinde, kişi doğal dalgalanmaları sorun gibi algılayabilir.
KAYGIYI ARTIRABİLİR
Sağlık verilerini uzman desteği olmadan yorumlamak, gereksiz kafa karışıklığına yol açabilir. O’Sullivan, sağlıklı olduğumuzda vücudumuzdaki birçok süreci fark etmeden yaşadığımızı ve aslında bunun en doğal durum olduğunu belirtiyor.
Ona göre bedenin her küçük değişimini izlemek, kişiyi “Bir şey mi oluyor?” endişesine sürükleyebilir. Bu nedenle doktor, insanların cihaz ekranındaki sayılardan çok, genel olarak kendilerini nasıl hissettiklerine odaklanması gerektiğini savunuyor.
UYKUYA BU ŞEKİLDE BAKIN
O’Sullivan, uyku takibi konusunda da benzer bir uyarı yapıyor. Ona göre kaç saat uyuduğunuza ya da cihazın uykunuzu nasıl puanladığına fazla takılmak yerine, sabah nasıl uyandığınıza bakmak daha anlamlı olabilir.
Sabah dinlenmiş kalkıyor, gün içinde normal şekilde işlerinizi yapabiliyor ve uyuklama ihtiyacı duymuyorsanız, büyük olasılıkla yeterince uyumuşsunuzdur. Yani uyku kalitesini anlamak için her zaman bir uygulamanın verdiği puana ihtiyaç olmayabilir.
DAHA FAZLA TEST
O’Sullivan yalnızca giyilebilir cihazlara değil, son dönemde artan koruyucu test trendine de dikkat çekiyor. Tam vücut MR’ları, genetik testler ve uzun yaşam kliniklerinde sunulan kapsamlı sağlık taramaları giderek daha popüler hale geliyor.
Bu testlerin bazıları binlerce dolara mal olabiliyor. Bazı uzmanlar erken teşhis için sağlık verilerini takip etmenin değerli olduğunu savunurken, O’Sullivan daha temkinli bir yaklaşım benimsiyor. Ona göre daha fazla test, her zaman daha iyi sağlık anlamına gelmeyebilir.
YANLIŞ ALARM RİSKİ
Kapsamlı testlerin en önemli sorunlarından biri yanlış pozitif sonuçlar. Yani testler, gerçekte ciddi bir probleme dönüşmeyecek bazı bulguları hastalık belirtisi gibi gösterebilir.
Tıbbi cihazların çok gelişmiş hale gelmesi, vücutta belirti vermeyen ya da hiçbir zaman tedavi gerektirmeyecek erken değişikliklerin yakalanmasına neden olabilir. Bu durum hastada gereksiz endişe yaratabilir, ek testlere ve bazen de ihtiyaç duyulmayan müdahalelere kapı aralayabilir.
İYİ DOKTOR NE YAPAR?
O’Sullivan’a göre iyi tıp, yalnızca çok test istemekle ölçülmez. İyi bir doktor, hastanın şikayetini dikkatle dinler, sorunu anlamaya zaman ayırır ve ardından hastaya anlaşılır bir açıklama yapar.
Bu yaklaşım, hastanın yalnızca test sonucuyla değil, gerçekten dinlendiğini hissederek rahatlamasını sağlar. O’Sullivan, insanların “daha çok test daha iyi doktorluk demektir” düşüncesine kapılmaması gerektiğini vurguluyor. Çünkü bazen doğru yönlendirme, gereksiz testten çok daha değerlidir.
DOĞRU TARAMA ÖNEMLİ
O’Sullivan, sağlık kontrollerinin tamamen reddedilmesini önermiyor. Tam tersine, kanıta dayalı ve resmi olarak önerilen taramaların zamanında yapılması gerektiğini söylüyor.
Rutin kolonoskopi, rahim ağzı kanseri taraması ve yaşa ya da risk durumuna göre önerilen diğer standart kontroller bu gruba giriyor. Buradaki fark, bu testlerin bilimsel kanıta dayanması ve toplum sağlığı rehberlerinde belirli yaş aralıkları için önerilmesi.
GEREKSİZİNE DİKKAT
O’Sullivan’a göre insanların standart sağlık hizmetlerinin sunduğu doğru taramalara yönelmesi, bunun dışındaki ekstra ve pahalı testlere ise daha dikkatli yaklaşması gerekiyor.
Ünlü doktor, bazı sağlık hizmetlerinin insanların sağlık kaygısından para kazandığını düşünüyor. Bu nedenle herkesin kendisine şu soruyu sorması önemli: Bu takip ya da test gerçekten sağlığımı korumama yardım ediyor mu, yoksa beni daha fazla endişelendiriyor mu?
O’Sullivan’ın yaklaşımı basit: Her şeyi ölçmeye çalışmak yerine, gerçekten işe yarayanı seçmek. Onun için bu, pahalı bir cihaz değil; her gün biraz daha hareket etmeyi hatırlatan adım sayısı.
Kardeş haber kaynak:https://gundengunenews.com/2026/05/09/saglik-takip-cihazlari-sizi-hasta-edebilir-mi-dr-osullivandan-kritik-aciklama/
