30.03.2026 13:59
ABD’de hızla yayılan BA.3.2 varyantı, aşıların etkinliğini zorlayabileceği endişesini gündeme getiriyor. Uzmanlara göre bu varyant daha tehlikeli değil, ancak daha kolay bulaşma özelliğiyle öne çıkıyor.
2024 yılının sonlarından bu yana dolaşımda olan BA.3.2 adlı COVID-19 varyantı, ABD genelinde hızla yayılmaya başladı.
AP’nin haberine göre uzmanlar, “Cicada” olarak da bilinen bu varyantın, 2025-2026 kışında görülen türlere kıyasla daha tehlikeli ya da daha ağır hastalığa yol açtığına dair bir bulgu olmadığını belirtiyor. Ancak BA.3.2’nin, önceki varyantlardan belirgin şekilde farklı olması nedeniyle mevcut COVID-19 aşılarının etkinliğini bir miktar azaltabileceği ifade ediliyor.
2021’in Sonlarında görüldü
BA.3.2, ilk olarak 2021’in sonlarında ortaya çıkan Omicron varyantının bir alt türü.
COVID-19’a neden olan SARS-CoV-2’nin günümüzde baskın olan türleriyle karşılaştırıldığında, BA.3.2’nin hücrelere girişte rol oynayan “spike” (diken) proteininde 70 ila 75 genetik değişiklik bulunuyor. Bu protein aynı zamanda aşıların bağışıklık sistemini virüsü tanımaya yönlendirdiği temel hedef.
23 Ülkede rastlandı
Araştırmacılar BA.3.2 varyantını ilk olarak Kasım 2024’te Afrika’da tespit etti. 2025 yılında küresel yayılımına başlayan varyant, Şubat 2026 itibarıyla 23 ülkeye ulaştı.
ABD’de ise ilk vaka, Haziran 2025’te ülkeye giriş yapan bir yolcuda belirlendi. O tarihten bu yana varyantın izine 29 eyalette hem hastalarda hem de atık su sistemlerinde rastlandı.
Uzmanlara göre atık su izleme sistemleri, varyantların yayılımını ve değişimini erken tespit etmede en etkili yöntemlerden biri olarak öne çıkıyor. Ancak pandeminin zirve dönemi olan 2022’nin ardından, ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’ne (CDC) veri sağlayan eyalet sayısında düşüş yaşandığı belirtiliyor.
COVID 19’dan farkı ne?
Tüm virüsler zaman içinde değişiyor. COVID-19’a neden olan virüs ise bunu daha hızlı yapıyor. Virüs her çoğaldığında genetik materyalinde mutasyonlar oluşuyor. Bu değişikliklerin çoğu kayboluyor; ancak bazıları virüse avantaj sağlayarak daha hızlı yayılmasına neden olabiliyor. Bu değişiklikler de bağışıklık sisteminin virüsü tanımasını zorlaştırıyor.
Virüsün genetik yapısındaki değişiklikler aşıların etkinliğini de etkiliyor. Aşılar, bağışıklık sistemine virüsün “nasıl göründüğünü” hatırlatıyor ve bilim insanları aşıları o dönemde en yaygın olan varyantlara göre tasarlıyor.
Aşı olmak ölüm riskini azaltıyor
Mevcut COVID-19 aşıları, Ocak 2024’ten bu yana ABD’de en yaygın olarak görülen JN.1 soyuna karşı koruma sağlayacak şekilde geliştirildi. Ancak BA.3.2 varyantı, bu türlerden belirgin biçimde farklı özellikler taşıyor. Bu nedenle aşıların, bağışıklık sistemini bu yeni varyanta karşı yeterince hızlı hazırlayamayabileceği ve varyantın bağışıklık yanıtından kısmen kaçabileceği değerlendiriliyor.
Bununla birlikte bu durum, aşıların gereksiz olduğu anlamına gelmiyor. Çok sayıda bilimsel çalışma, COVID-19 aşılarının hastaneye yatış ve ölüm riskini önemli ölçüde azalttığını ortaya koyuyor. Ancak yeni varyanta tam uyumlu olmayan aşıların, bağışıklık sisteminin yanıt süresini bir miktar geciktirebileceği ifade ediliyor.
Geniş kitlelere bulaşabilir
Bağışıklık sisteminin BA.3.2’yi tanıması daha zor olduğu için bu varyant daha geniş kitlelere bulaşabilir ve vaka sayılarında artışa yol açabilir. Ancak hızlı yayılmasına rağmen, son yıllarda görülen diğer COVID-19 varyantlarına kıyasla daha tehlikeli ya da daha ağır hastalık yaptığına dair bir bulgu bulunmuyor.
Yine de, özellikle mevcut aşıların etkisinin daha sınırlı olabileceği düşünüldüğünde, korunma önemini koruyor. Bu durum özellikle kronik hastalığı olan kişiler için daha kritik; çünkü bu kişiler COVID-19’u daha ağır geçirebilir.
Virüsün değişmesiyle birlikte uzun COVID görülme oranı azalmış olsa da hala her 100 vakadan yaklaşık 3’ünde ortaya çıkıyor.
Alınabilecek önlemler
COVID-19’dan korunmak ve yayılmasını önlemek için şu basit önlemler öneriliyor:
* Tuvalet sonrası, yemek hazırlamadan veya yemeden önce ve hasta biriyle temas ettikten sonra ellerinizi yıkayın. El yıkama, solunum yolu enfeksiyonu riskini %16 ila %21 azaltır.
* Kendinizi hasta hissediyorsanız evde kalın. Bu sadece iyileşmeniz için değil, başkalarına bulaştırmamak için de önemli. Yanınızdaki kişi kanser veya kronik akciğer hastalığı gibi riskli bir duruma sahip olabilir.
* Açık havada daha fazla zaman geçirin. Kalabalık ortamlardan uzak durmak bulaş riskini azaltır.
Kaynak:https://www.haberturk.com/covid-19-un-yeni-varyanti-ba32-hizla-yayiliyor-haberler-3873358
