27.02..2026 14.29
Oxford Üniversitesi’nin 1,8 milyon kişiyi kapsayan geniş analizine göre vejetaryenler beş kanser türünde daha düşük risk taşıyor. Ancak araştırma, bazı kanserlerde riskin artabileceğini de gösteriyor.
Oxford University araştırmacılarının yürüttüğü ve 1,8 milyon kişinin verisini inceleyen çalışma, şimdiye kadar diyet örüntülerinin farklı kanser türleri üzerindeki etkisini bu ölçekte sayısallaştıran ilk araştırma olarak öne çıkıyor. Bulgular British Journal of Cancer’da yayımlandı.
Sonuçlara göre vejetaryenler;
- pankreas kanserinde yüzde 21,
- böbrek kanserinde yüzde 28,
- multipl miyelomda yüzde 31,
- prostat kanserinde yüzde 12,
- meme kanserinde yüzde 9 daha düşük risk taşıyor.
- Çalışma, özellikle işlenmiş et tüketiminin azaltılmasının koruyucu rol oynayabileceğine işaret ediyor.
Etler kanseri tetikliyor mu?
Araştırmanın yazarlarından epidemiyolog Tim Key’e göre, risk farkı yalnızca vejetaryenlerin daha sağlıklı bir yaşam tarzına sahip olmasıyla açıklanamayabilir. Bulgular, özellikle salam, sosis ve jambon gibi işlenmiş etlerin kanser riskini artıran biyolojik mekanizmalarla bağlantılı olabileceğine işaret ediyor.
Etin pişirilmesi sırasında ortaya çıkan bazı kimyasal bileşikler ile işlenmiş etlerde kullanılan nitratların, hücre DNA’sında hasara yol açabildiği biliniyor. Dünya Sağlık Örgütü de daha önce işlenmiş eti “kanserojen” olarak sınıflandırmıştı.
Her kanser türünde koruyucu etki görülmedi
Çalışma, tablonun tamamen tek yönlü olmadığını da gösteriyor. Vejetaryenlerde en yaygın özofagus (yemek borusu) kanseri türünün riskinin yaklaşık iki kat arttığı saptandı. Veganlarda ise bağırsak kanseri riskinin et yiyenlere kıyasla daha yüksek olduğu görüldü.
Araştırmacılar bu durumu, hayvansal ürünlerde daha bol bulunan bazı besin öğelerinin (özellikle kalsiyum ve B12 vitamini) düşük alımıyla ilişkilendiriyor. Daha önce yapılan çalışmalar, kalsiyumun bağırsak kanseri riskini azaltabileceğini göstermişti.
Resim kaynak:https://gazeteoksijen.com/saglik/bilim-insanlari-arastirdi-genetik-risklere-ragmen-omru-uzatan-5-diyet-265958
20 Yıldır inceleniyor
Çalışma, ağırlıklı olarak Birleşik Krallık ve ABD’de yaşayan katılımcıların yaklaşık 20 yıllık takip verilerini kapsıyor. Katılımcılar beslenme alışkanlıklarına göre gruplandırıldı; sonuçlar ise obezite, alkol tüketimi ve diğer risk faktörleri dikkate alınarak analiz edildi.
Toplam 1,64 milyon et tüketen katılımcının ortalama günlük et alımının yaklaşık 50 gram olduğu belirlendi. Bu miktar, yaklaşık bir sosis ya da iki dilim jambona karşılık geliyor.
Sonuçlar ne söylüyor?
Araştırmacılar, meyve, sebze ve lif ağırlıklı beslenmenin ve işlenmiş etten uzak durmanın bazı kanser türlerine karşı koruyucu olabileceğini vurguluyor. Ancak tüm kanser türleri için aynı etkinin geçerli olmadığı da görülüyor.
Bu nedenle çalışma, “vejetaryenlik kanseri önler” gibi basit bir mesajdan ziyade daha karmaşık ve nüanslı bir tablo sunuyor. Beslenme biçimi, farklı kanser türlerini farklı şekillerde etkileyebiliyor; mesele sadece eti bırakmak değil, aynı zamanda besin çeşitliliğini ve mikro besin dengelerini de gözetmek.
Kaynak:https://gazeteoksijen.com/saglik/vejetaryenler-bazi-kanser-turlerinde-daha-dusuk-risk-tasiyor-267179
