Birleşmiş Milletler (BM), küresel sıcaklıkları artıran ve aşırı hava olaylarının etkisini güçlendiren El Nino’nun yeniden ortaya çıkmasının beklendiğini duyurdu.
BM’ye bağlı Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), El Nino’nun eylülden önce oluşma ihtimalini yüzde 80 olarak hesapladı. Hava olayının kasım ayına kadar devam etme olasılığının ise yüzde 90 olduğu belirtildi.
WMO’nun değerlendirmesine göre modellerin büyük bölümü, Pasifik Okyanusu’ndaki deniz yüzeyi sıcaklıklarının artmasıyla ortaya çıkan El Nino’nun en az orta şiddette olacağını gösteriyor. Bazı tahminlerde ise güçlü bir El Nino olasılığı öne çıkıyor.
BM Genel Sekreteri Guterres’ten Acil İklim Uyarısı
BM Genel Sekreteri António Guterres, El Nino’nun iklim krizinin etkilerini daha da ağırlaştıracağını belirtti.
Dünyanın bu gelişmeyi acil bir iklim uyarısı olarak değerlendirmesi gerektiğini söyleyen Guterres, “El Nino koşulları ısınan bir dünyanın ateşine körükle gidecek. Etkileri daha ağır olacak, daha uzaklara ulaşacak ve sınırları yıkıcı bir hızla aşacak” ifadelerini kullandı.
Küresel Çapta Aşırı Yağış ve Kuraklık Riski
WMO, gelecek üç ay boyunca dünyanın neredeyse tamamında mevsim normallerinin üzerinde sıcaklıklar görülebileceğini bildirdi. Örgüt ayrıca aşırı yağış ve kuraklık riskinin artabileceği uyarısında bulundu.
Her El Nino döneminin etkileri farklılık gösterebilse de Güney Amerika’nın bazı bölgeleri, ABD’nin güneyi, Afrika Boynuzu ve Orta Asya’da yağışların artması bekleniyor.
Orta Amerika, Güney Amerika’nın kuzeyi, Karayipler, Avustralya, Endonezya ve Güney Asya’nın bazı kesimlerinde ise daha kurak koşullar görülebiliyor.
Pasifik Okyanusu’ndaki sıcak sular, orta ve doğu Pasifik’te kasırga oluşumunu desteklerken Atlantik havzasındaki kasırgaların gelişimini sınırlandırabiliyor.
2024 Yılındaki Rekor Sıcaklıkların Arka Planı
2023-2024 döneminde etkili olan son El Nino, kayıt altına alınan en güçlü beş El Nino olayından biri olmuştu. Söz konusu hava olayı, küresel sıcaklık rekorlarının kırıldığı 2024 yılındaki aşırı sıcaklıklara da katkıda bulunmuştu.
Yeni uyarı, Batı Avrupa’da alışılmadık derecede sıcak geçen ve İngiltere ile İrlanda’da mayıs ayı sıcaklık rekorlarının kırıldığı bir dönemin ardından geldi.
WMO ve İngiltere Meteoroloji Ofisi, geçen hafta yayımladıkları değerlendirmede on yılın sonuna kadar küresel ölçekte yeni bir yıllık sıcaklık rekoru kırılmasının neredeyse kesin olduğunu belirtmişti. El Nino’nun yeniden ortaya çıkması halinde bu rekorun 2027 yılında görülebileceği ifade edilmişti.
Tarımsal Üretim ve Küresel Gıda Arzına Yönelik Tehditler
İngiltere merkezli düşünce kuruluşu Energy & Climate Intelligence Unit’ten Gareth Redmond-King, El Nino’nun geri dönüşünün gıda arzı açısından olumsuz sonuçlar doğurabileceğini söyledi.
İklim krizinin ve İran savaşı nedeniyle gübre akışında yaşanan kısıtlamaların tarımsal üretim üzerindeki baskıyı artırdığını belirten Redmond-King, El Nino’nun çok sayıda çiftçi için yıkıcı etkiler yaratabileceğini ifade etti.
El Nino Hava Olayının Oluşum Süreci ve Mekanizması
El Nino koşulları birkaç yılda bir ortaya çıkıyor ve genellikle 9 ila 12 ay boyunca etkisini sürdürüyor.
Normal koşullarda sıcak suları Pasifik Okyanusu’nun batısına taşıyan rüzgarların zayıflaması veya yön değiştirmesi, okyanusun doğu ve orta kesimlerindeki yüzey sularının ısınmasına yol açıyor.
WMO, nisan sonu ile mayıs ortası arasında Pasifik Okyanusu’nun referans alınan bölgelerindeki deniz yüzeyi sıcaklıklarının El Nino eşiğine yaklaştığını açıkladı. Deniz yüzeyinin altındaki olağan dışı sıcaklıkların ve atmosferik koşulların da El Nino’nun gelişimiyle uyumlu olduğu belirtildi.
Örgüt, bazı bilim insanlarının güçlü bir El Nino ihtimalini tanımlamak için kullandığı “süper El Nino” ifadesinin resmi sınıflandırma sisteminde yer almadığını da vurguladı.
02.06.2026,18.59
Editörün Notu: Oksijen Gazetesi’nde yayımlanan bu haber, özüne sadık kalınarak yeniden düzenlenmiştir.
