02.03.2026 16.34
Dijital dünya sürekli dikkat dağıtırken, teknoloji molaları ve bilinçli zorluklarla beynimizi yeniden eğitmek mümkün. İngiltere’de bir sanatçı ve uzmanlar, “friction-maxxing” yöntemiyle dikkati artırmanın yollarını anlatıyor
Modern teknolojiler günlük yaşamı kolaylaştırsa da odaklanma süresini kısaltabiliyor; eleştirel düşünme ve duygusal zekâ üzerinde olumsuz etkiler yaratabiliyor.
BBC’ye konuşan, Bournemouth’ta yaşayan 45 yaşındaki sanatçı Stuart Semple, birkaç yıl önce telefon ve sosyal medya kullanımının sağladığı anlık hazların dikkatini dağıttığını fark ettiğini söylüyor. Teknolojiden bilinçli şekilde uzaklaşarak yaratıcılığını yeniden keşfettiğini belirtiyor.
“Friction-maxxing” olarak adlandırılan yöntem, teknolojiyi azaltıp işleri daha zahmetli ve sabır gerektiren yollarla yapmayı temel alıyor. Harita uygulaması yerine yol tabelalarını takip etmek, YouTube yerine kitap okumak ya da dijital mesajlaşma yerine el yazısıyla mektup yazmak bu yaklaşımın örnekleri arasında. Semple, kısa süreli dijital molaların hem yaratıcılığını artırdığını hem de daha anlamlı ilişkiler kurmasına yardımcı olduğunu ifade ediyor.
Uzmanlara göre teknolojiyi bilinçli biçimde sınırlamak beyin sağlığı açısından faydalı olabilir; dikkati güçlendirebilir ve özerklik duygusunu artırabilir. University of California, Los Angeles’tan psikolog Gloria Mark, ekran başında ortalama dikkat süresinin 2004’te 2,5 dakika iken 2016’da 47 saniyeye düştüğünü ve bunun çoklu görev alışkanlığının olumsuz etkileriyle bağlantılı olduğunu vurguluyor.
Araştırmalar; el yazısıyla yazmak, bir müzik aleti çalmak, yapboz çözmek ya da mobilya monte etmek gibi çaba gerektiren faaliyetlerin beynin ödül merkezlerini harekete geçirdiğini ve uzun vadede daha derin bir tatmin sağladığını gösteriyor. “Friction-maxxing”, hızlı ve kolay hazlar sunan dijital alışkanlıklara karşı; anlam, dikkat ve öz-farkındalık kazandıran bir alternatif sunuyor.
Semple, “İyi bir hayat kolay bir hayat değildir. Kolay yolu seçtiğinizde bazı zevklerden mahrum kalıyorsunuz” sözleriyle bu yaklaşımın özünü özetliyor.
Resim kaynak: Unutkanlığa veda: Günlük hayatta hafızayı güçlendiren ipuçları
Kaynak: BBC ‘friction-maxxing’i yazdı: Dikkat süremizi nasıl geri kazanabiliriz?
