İş dünyasında “iş birliğini güçlendirdiği” ve “şeffaflığı artırdığı” söylemleriyle hızla yayılan açık ofis modeli, çalışanların sağlığı ve iş ortamındaki huzur açısından ciddi bir risk unsuru olarak öne çıkıyor. İsveçli uzmanların gerçekleştirdiği kapsamlı araştırma, bu tür çalışma düzenlerinin mobbing ve zorbalık ihtimalini kayda değer biçimde artırdığını ortaya koydu.
2026 yılı itibarıyla çalışma modelleri hızla evrilirken, geleneksel ofis mimarisine yönelik eleştiriler bilimsel bir temel kazandı. Linköping Üniversitesi’nden araştırmacıların 3 bin 300 çalışan üzerinde yaptığı inceleme, açık ofislerin sadece dikkat dağıtıcı olmadığını, aynı zamanda iş yerindeki huzursuzluğun ve zorbalığın ana kaynağı olduğunu ortaya koydu. Uzmanlar, “duvarsız ofis” modelinin çalışanlar arasındaki tahammül sınırlarını zorladığını ve çatışma ortamını beslediğini vurguluyor.
KİŞİSEL ALAN YETERSİZLİĞİ GERİLİMİ ARTIRIYOR
Psikoloji profesörü Michael Rosander liderliğindeki ekip, açık ofis düzeninde çalışanların, meslektaşlarının en küçük alışkanlıklarından dahi rahatsız olmaya başladığını saptadı. Yüksek sesle konuşmak, gürültülü klavye kullanımı veya basit bir öksürük gibi durumlar, göz önünde yaşanan bir çalışma ortamında hızla birer “tahriş noktasına” dönüşüyor. Özel alanın yokluğu, bu küçük hayal kırıklıklarının birikerek kontrolsüz tepkilere ve sistematik zorbalığa evrilmesine zemin hazırlıyor. Araştırma, bu riskin bireysel odalara sahip çalışanlara kıyasla açık ofislerde çok daha yüksek olduğunu gösteriyor.
MAĞDURUN KAÇIP SIĞINABİLECEĞİ BİR ALAN YOK
Araştırmanın en çarpıcı bulgularından biri, geleneksel açık ofislerin zorbalığa uğrayan çalışanları savunmasız bırakması oldu. Duvarların olmadığı bir ortamda mağdur, psikolojik olarak geri çekilebileceği veya kendini güvende hissedebileceği bir alandan yoksun kalıyor. Ancak “faaliyet tabanlı ofis” olarak adlandırılan, geniş alanların yanı sıra odaklanma odalarının da bulunduğu modellerde zorbalık riskinin daha düşük olduğu görüldü. Uzmanlar, bu farkın çalışanlara sunulan “kaçış alanlarından” kaynaklandığını belirtiyor.
VERİMLİLİK DÜŞÜŞÜ VE İSTİFA DALGASI YOLDA
Açık ofis düzeni, sadece sosyal etkileşimi zedelemekle kalmıyor, aynı zamanda şirketlerin nitelikli iş gücünü kaybetmesine de neden oluyor. Rosander ve ekibi, açık ofislerde çalışanların, bireysel ofislerdeki meslektaşlarına oranla iş değiştirmeye çok daha meyilli olduğunu saptadı. Sosyal etkileşimin kalitesizleşmesi ve sürekli bölünme hali, çalışanın kuruma olan aidiyetini zayıflatıyor. İşverenlerin maliyet tasarrufu amacıyla tercih ettiği bu modeller, uzun vadede verimlilik kaybı ve yüksek personel devir hızıyla şirketlere daha büyük maliyetler yüklüyor.
ŞİRKETLER İÇİN ÇIKIŞ YOLU
Bilim insanları, açık ofis düzenini kullanan veya bu düzene geçmeyi planlayan işverenlere hayati uyarılarda bulunuyor. Birinci öncelik, ofis içi çatışmalar tırmanmadan önce devreye girecek müdahale planlarının oluşturulması olarak öne çıkıyor. Benzer görevleri yürüten ve benzer ihtiyaçları olan çalışanların bir arada gruplandırılması, rahatsızlık riskini azaltabiliyor. En kritik çözüm ise çalışanlara istedikleri an çekilebilecekleri sessiz ve özel alanların sunulması olarak gösteriliyor. Profesör Rosander, “Geleneksel açık ofisler birey için olumsuzdur ve sosyal etkileşime zarar verir; bu durumu nasıl yöneteceğinizi düşünmek zorundasınız,” diyerek iş dünyasını göreve çağırıyor.
25.03.2026 11:42
